امید و تلاش در اندیشه و اشعار سید اسماعیل بلخی مبتنی بر آیات قرآن کریم

«امید» و آینده نگری از پایه های اساسی زندگی و «تلاش» بارزترین دلیل معناداری زندگی در اندیشه انسان است. هدف مقاله حاضر بررسی این دو مفهوم در اندیشه و اشعار علامه سید اسماعیل بلخی است که مبتنی بر آیات و روایت و با روش توصیفی تحلیلی صورت گرفته است؛ بررسی نه به معنای مفهوم شناسی بلکه به معنای جایگاه و اهمیت این مفاهیم. علت انتخاب این موضوع این است که علامه به عنوان یک انسان افغانستانی، می تواند یکی از بهترین الگوهای در مبارزه با ناامیدی و تلاش برای فایق آمدن بر مشکلات زندگی فردی و اجتماعی برای انسان های افغانستانی امروز باشد. یافته های تحقیق نشان می دهد که ایشان با درنظر داشت آموزه های اسلامی و قرآن کریم، داشتن همت بالا، تلاش بی وقفه و مبارزه با جهل و خرافاتی که باعث عقب ماندگی جامعه و عقیم ماندن اندیشه ها می شود را به ملت خود سفارش کرده است. تلاشی که او سفارش کرده، گاهی در پوشیدن لباس رزم و ایثار جان، گاهی در قامت قلم و دانش، گاهی در تفکر و موقعیت شناسی و پرورش استعداد سیاسی، قابل تحقق است. لذا این مخاطب او است که باید استعداد و توان و تلاش خود را طبق شناخت مقتضیات زمان و مردم به کار بگیرد، درحالی که هرگز حق ندارد از رسیدن به نتیجه تلاش خود ناامید شود.کلیدواژه ها: امید، تلاش، علامه بلخی، آینده نگری، قرآن کریم، جهان بینی توحیدی