ولایت عامه در آثار فقهی سیدمحمدکاظم یزدی

موضوع این مقال، بیان باور سید یزدی به ولایت عامه فقیه و در ضمن پاسخ به پارهای از شبههها در این باره است. سید یزدی در اندیشهها و آثار فقهی که از خود به جای گذارده، ولایت عامه فقیه را به خوبی نمایانده است، و آن را در ابواب گوناگون فقه باز تاب داده است که در عروه الوثقی، رساله سوال و جواب و حاشیههایی که بر پارهای از رسالههای مراجع پیش از خود دارد، این مطلب را میتوان به دست آورد. وی، در جای جای فقه، ارجاع به حاکم شرع و فقیه جامع الشرایط میدهد. اصل نیابت و ولایت عامه فقیه در نزد او، اصلی مفروغ عنه بوده است. به باور وی اختیارات حاکم و فقیه جامع الشرایط، بسیار فراتر از فتوا، قضا و حتی امور حسبیه به معنای حداقلی آن است. در منظومه فکری وی، حاکم شرعی، حکم به رویت هلال میدهد، مقام قضا را بر عهده میگیرد، حدود و تعزیرات، دیات و قصاص را به اجرا میگذارد، امور سفیهان، قاصران و موقوفات را بر عهده میگیرد. قبض فقیه جامع الشرایط، قبض امام معصوم است. از این رو، تصرف در اموالی که در زمان امام معصوم، شان مقام امامت بود، در روزگار غیبت، زمام آن به دست حاکم و نایب عام امام است. در کتاب خمس و زکات، در بسیاری از مسائل، با توجه به نیابت و ولایت فقیه فتوا داده است. در پایان، با عنوان: ولایت کدام حاکم، به برخی از مسائل مرتبط با ولایت فقیه از نگاه سید پرداخته شده است.

کلیدواژه ها:

سید محمد کاظم یزدی ، فتوا ، حکم ، نیابت عامه ، ولایت عامه فقیه