ارزیابی تمایل رفتاری اهدای خون بانوان با دو الگوی کنش معقول و رفتار برنامه ریزی شده و مقایسه آن ها

چکید ه   سابقه و هدف   در فرآیند جذب افراد به اهدای داوطلبانه خون، شناسایی نگرش­ها و باورهای مردم نقش محوری دارد. این تحقیق با هدف مقایسه میزان تاثیرگذاری باورهای سه گانه مدل رفتار برنامه ریزی شده و باورهای دوگانه مدل کنش معقول بر تمایل به اهدای داوطلبانه خون، در بانوان شهر تهران انجام شد.   مواد و روش ها   پژوهش حاضر توصیفی همبستگی بود. با روش نمونه­گیری آسان طبقه­ای، تعداد ۴۲۵ نفر از بانوان شهر تهران انتخاب شدند. داده­ها توسط پرسشنامه ­ ای مبتنی بر نظریه کنش معقول و رفتار برنامه ریزی شده جمع آوری گردید و با استفاده از نرم­افزار لیزرل، شاخص­های آماری t و کای­دو جهت تحلیل مسیر و برازش مدل به کار گرفته شدند.   یافته ها   یافته­ها بیانگر آن است که توان دو الگو در پیش­بینی رفتار اهدای خون بانوان یکسان است. ضریب معناداری بین نگرش رفتاری و تمایل رفتاری در الگوی کنش معقول برابر۳۴/۰ ) ۸۳/۵ (t= و در الگوی رفتار برنامه ریزی شده برابر۳۰/۰ (۹۶/۴ t= )، ضریب معناداری بین باور هنجاری و تمایل رفتاری در کنش معقول برابر با ۵۵/۰ (۶۹/۹ t= ) و در الگوی دیگر برابر۵۱/۰ ) ۶۳/۸ (t= به دست آمد. ضریب معناداری بین درک از کنترل رفتار و تمایل رفتاری نیز برابر با ۱۴/۰ (۴۲/۲ t= ) بود. طبق نتایج، تاثیر هنجارهای ذهنی بر تمایل افراد بیشتر از نگرش به رفتار است.   نتیجه گیری   باور رفتاری و هنجاری بر تمایل افراد به اهدای خون تاثیر داشته و باور هنجاری از کارآیی بالاتری برخوردار است. بنابراین تقویت این باور از طریق رسانه­های تبلیغاتی برای ایجاد یک ارزش اجتماعی به نام «اهدای خون»، می­تواند شیوه مناسبی جهت جذب بیشتر داوطلبان باشد.

کلیدواژه ها:

Key words : Blood Donation ، Action ، Normative Ethics ، Behavior Control ، Intention ، کلمات کلیدی : اهدای خون ، کنش ، باور هنجاری ، کنترل رفتار ، تمایل