مقاله کوتاه: بررسی وجود مواد خنثی کننده و شیرخشک در شیرخام و شیر پاستوریزه توزیع شده در شهر بیرجند

شیر از منابع مهم تغذیه ای بوده و تقلب در شیر یک تهدید جدی برای سلامتی انسان محسوب می شود. این مطالعه با هدف تعیین وجود تقلب مواد خنثی کننده و شیرخشک در شیرخام و شیر پاستوریزه توزیع شده در شهر بیرجند در سال ۱۳۹۷ طراحی و اجرا گردید. در این مطالعه توصیفی- تحلیلی تعداد ۲۷۱ نمونه شیر (۱۸۱ نمونه شیر خام و ۹۰ نمونه شیر پاستوریزه) مورد بررسی و داده ها پس از تحلیل آماری با نرم افزار spss در سطح معنی داری ۰/۰۵>P مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. بر اساس یافته های این پژوهش، در هیچ یک از نمونه های شیر مورد مطالعه مواد خنثی کننده مشاهده نشد. تعداد ۱۷ نمونه (۶/۳ درصد) از شیر های مورد مطالعه دارای شیر خشک بودند و بیشترین توزیع فراوانی نسبی شیرخشک (در نمونه های مثبت تقلب شیرخشک)، مربوط به شیر خام (۱۴ نمونه) بود. در این مطالعه ارتباط آماری معنی داری بین فراوانی نسبی شیرخشک با مکان فروش شیر و فصل عرضه با وجود شیرخشک ارتباط معنی­داری مشاهده گردید. (۰/۰۵>P). به نظر می رسد توزیع این گونه محصولات دست کاری شده در مناطقی از شهر که وضعیت اقتصادی و اجتماعی مردم مناسب نیست و نیز در فصل زمستان از شیوع بیشتری برخوردار باشد. با توجه به نتایج مطالعه حاضر وجود یک سیستم کنترل کارآمد، اتخاذ تدابیر پیشگیرانه برای جلوگیری از آلودگی شیر بسیار ضروری است.

کلیدواژه ها:

Adulteration ، Milk ، Neutralizing agents ، Powdered milk ، تقلب ، شیر ، مواد خنثی کننده ، پودر شیرخشک