آسیب شناسی تمدن های بشری مبتنی بر دیدگاه علامه طباطبایی

سال انتشار: 1401
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 257

فایل این مقاله در 21 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_HPI-1-3_006

تاریخ نمایه سازی: 5 مهر 1402

چکیده مقاله:

تبیین کارآمدی دین در تمام بخش های زندگی بشری نیازمند بازشناسی مفاهیم مرتبط با ساختارها و سیستم های اثرگذار در اداره جامعه مانند مفهوم تمدن می باشد که باید از منابع دین استنباط شود. از اینرو شناخت آسیب شناسی تمدنی از منظر قرآن کریم نیازمند بازخوانی آراء و نظرات مفسران در این باره است. نگاه تفسیری علامه طباطبایی در تفسیر المیزان در زمینه آسیب شناسی تمدنی نوآوری و جامعیت ویژ ه ای دارد که با تلفیق نگاه فلسفی بر تمدن و تاریخ صورت گرفته است. در مقاله حاضر، آسیب شناسی تمدنی در اندیشه علامه واکاوی گردیده است و با روش توصیفی – تحلیلی دیدگاه ایشان بیان شده است. این مفسر شهیر معاصر در ذیل آیات مربوط به سرنوشت و اقوام و ملل گذشته به بیان دیدگاه قرآن درباره انحطاط جوامع از جایگاه والای انسانی و صراط مستقیم و خط سیر الهی پرداخته و متمدن بودن جوامع را تنها در پیشرفت مادی ندانسته و انحطاط اخلاقی و معنوی را سقوط حقیقی آنها می داند و علل آن را در فساد، انحراف از مسیر فطرت، کفران نعمت، ظلم و ستم، اسراف و تبذیر، خیانت، ترک امر به معروف و نهی از منکر، تکذیب آیات خدا معرفی می کند.

نویسندگان

سید محسن شریفی

پژوهشگر پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه و دکترای تاریخ اسلام

غلامحسن محرمی

هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • * قرآن کریم ...
  • ابناثیر؛ الکامل فی التاریخ؛ بیروت: دار صادر- دار بیروت، ۱۳۸۵ ...
  • ابنخلدون؛ مقدمه ابنخلدون؛ ترجمه محمد پروین گنابادی؛ چ۸، تهران: علمی ...
  • الویری، محسن؛ «کارکرد تمدنی قرآن، یک بررسی مقدماتی در قلمرو ...
  • برنال، جان؛ علم در تاریخ؛ ترجمه اسدپور پیرانفر؛ تهران: امیرکبیر، ...
  • دورانت، ویل؛ تاریخ تمدن؛ ترجمه احمد آرام؛ چ۸، تهران: علمی ...
  • دهخدا، علیاکبر؛ لغت نامه؛ چ۲، تهران: موسسه انتشارات و چاپ ...
  • ساروخانی، باقر؛ درآمدی بر دایره المعارف علوم اجتماعی؛ تهران: انتشارات ...
  • السباعی، مصطفی؛ مقدمات حضاره الاسلام؛ بیروت: دار الوراق، ۱۴۲۰ق ...
  • طباطبایی، سید محمدحسین؛ المیزان فی تفسیر القرآن؛ قم: دفتر انتشارات ...
  • طبری، محمد بن جریر؛ جامع البیان فی تفسیر القرآن؛ چ۱، ...
  • فعال عراقی، حسین؛ یهود در المیزان؛ تهران: نشر سبحان، ۱۳۸۱ ...
  • قانع عزآبادی، احمدعلی؛ علل انحطاط تمدن ها از دیدگاه قرآن؛ ...
  • قرشی، سیدعلی اکبر؛ قاموس قرآن؛ تهران: دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۱ ...
  • قرطبی، محمد بن احمد؛ الجامع لاحکام القرآن؛ چ۱، تهران: ناصرخسرو، ...
  • قمی، علی بن ابراهیم؛ تفسیر قمی؛ چ۴، قم: دار الکتاب، ...
  • کرمی، علی؛ ظهور و سقوط تمدن ها از دیدگاه قرآن؛ ...
  • ؛ ظهور و سقوط تمدن ها از دیدگاه قرآن؛ قم: ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب؛ الکافی؛ چ۲، تهران: اسلامیه، ۱۳۶۲ ...
  • مجلسی، محمدباقر؛ بحار الانوار؛ بیروت: موسسه الوفاء، ۱۴۰۴ق ...
  • المحامی، محمد کامل حسن؛ الحضاره فی القرآن الکریم؛ بیروت: منشورات ...
  • محرمی، غلامحسن، «نقش انبیا در پیشرفت تمدن بشری»، صباح؛ ش۹-۱۰، ...
  • مصطفوی، حسن؛ التحقیق فی کلمات القرآن الکریم؛ تهران: بنگاه ترجمه ...
  • مطهری، مرتضی؛ مجموعه آثار استاد شهید مطهری؛ تهران: انتشارات صدرا ...
  • مغنیه، محمدجواد؛ التفسیر المبین؛ قم: بنیاد بعثت، [بی تا] ...
  • مکارم شیرازی، ناصر؛ تفسیر نمونه؛ چ۱، تهران: دار الکتب الاسلامیه، ...
  • مهدی نژاد، سیدرضا؛ «بررسی رابطه مفهومی تمدن با واژگان قرآنی ...
  • هانتینگتون، ساموئل؛ برخورد تمدن ها و بازسازی نظم جهانی؛ ترجمه ...
  • نمایش کامل مراجع