مکاتبات سلطان حسین تابنده و حجت الاسلام مردانی

هیچ کس نمی تواند نقش و تاثیر تصوف را در گسترش اسلام و بسط معنویت نادیده بگیرد. با این همه، همواره این رویکرد و این نحوه سلوک بحث ها و چالش های بسیاری را برانگیخته است. آن نقش آفرینی و این بحث انگیزی ما را بر آن می دارد که این قلمرو را نه یکسره فروگذاریم و نه یکسره پذیرا شویم. به تازگی و به لطف حجت الاسلام والمسلمین علی مردانی، مکاتباتی که سال ها پیش میان ایشان و جناب رضاعلی شاه قطب الاقطاب نعمت اللهیان گنابادی[۱] صورت گرفته و جایگاه و نقش تصوف را به بحث گذاشته است در اختیار هفت آسمان قرار گرفت. این مکاتبات که می توان آنها را به مناظره ای مکتوب تشبیه کرد، اگرچه به فرجامی مشخص نمی رسد، اما نکات جالب و قابل استفاده ای برای علاقه مندان به مباحث تصوف به دست می دهد. در این نامه ها دوطرف با رعایت جانب احترام و ادب مسائل را پی گیری می کنند، اما پس از نامه هشتم مردانی، رضا علی شاه این نامه را آمیخته به توهین تلقی کرده، دیگر به نامه نهم مردانی پاسخی نمی دهد. اولین نامه مردانی در تاریخ ۲۲/۲/۶۹ و آخرین نامه وی که بی پاسخ مانده در مورخه ۲۲/۵/۶۹ نوشته شده است. از آن جا که نقل تمام نامه ها در حوصله این فصل نامه نمی گنجد و نیز نقل برخی از مطالب آمده در این نامه ها چندان موجه به نظر نمی رسد، بر آن شدیم تا خلاصه ای از مباحث مطرح شده را با رعایت امانت و با تاکید بر نکات قابل توجه منتشر سازیم. با سپاس از گروه تصوف مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب و جناب آقای امیر جوان که فراهم آمدن این اثر ناشی از همت و تلاش آنان است، توجه خوانندگان محترم را به خلاصه مکاتبات رضاعلی شاه و علی مردانی جلب می کنیم. [۱]. سلسله نعمت اللهی گنابادی، که امروزه شعب و فرقه های مختلفی دارد، به نعمت الله ولی منسوب است. نعمت الله ولی بن عبدالله محمد بن عبدالله بن کمال الدین حلبی کوهبنانی کرمانی، ملقب به نورالدین و متخلص به سید و معروف به شاه نعمت الله ولی (۷۳۰ یا ۷۳۱۸۴۳) از اعاظم عرفای قرن هشتم هجری است. جناب آقای سلطان حسین تابنده (رضاعلی شاه) سال ها سرسلسله سالکان طریقت مرتضویه و فقرای نعمت اللهی گنابادی یکی از ده ها فرقه منسوب به شاه نعمت الله ولی بودند که در تاریخ ۱۸/۶/۱۳۷۱ دارفانی را وداع گفتند و سرپرستی فقرای نعمت اللهی و وصایت طریقتی ایشان به فرزندشان جناب آقای حاج علی تابنده (محبوب علی شاه) رسید و جناب محبوب علی شاه بعد از حدود چهار سال مسئولیت هدایت طالبان نعمت اللهی، در ۲۷/۱۰/۷۵ خلع لباس جسمانی کرد و جانشین ایشان بنا به نص صریح، عمشان جناب آقای حاج نورعلی تابنده (مجذوب علی شاه) شدند و اکنون مقام قطبیت و ارشاد سلسله نعمت اللهی گنابادی را به عهده دارند (رک: خورشید تابنده در شرح احوال حاج سلطان حسین تابنده گنابادی، تالیف حاج علی گنابادی; و لغت نامه دهخدا، ج۱۴، ص۲۲۶۰۶).