امکان سنجی تجدید حیات و ساماندهی بافتهای قدیم شهری با استفاده از تکنیک تحلیل عاملی نمونه مطالعه شده: محله زید بن علی در شهر خرم آباد

بافتهای قدیمی بیشتر شهرها به مرور زمان و در اثر تحولات جدید، عملکرد پیشین خود را از دست داده و رفته رفته رو به اضمحلال گذارده و امروزه بزرگترین معضل شهرها هستند.بافت قدیم خرم آباد در پیرامون قلعه فلک الافلاک، تعدادی از عناصر ارزشمند دوره های تاریخی مختلف را در خود جای داده است.متاسفانه به جز حریم درجه یک قلعه دیگر قسمت های بافت محل زندگی مهاجران و قشر ضعیف اقتصادی و فرهنگی جامعه است که از سر ناچاری به این مناطق روی آورده و هیچ گونه احساس تعهدی نسبت به حفاظت از بافت در خود احساس نمی کند. دسترسی های نامناسب و نبود تسهیلات و امکانات خدماتی بافت را با وجود واقع شدن در هسته مرکزی شهر به سمت فراموشی و نابودی سوق میدهد. هدف این تحقیق شناخت و بهبود ساختار کالبدی و سازمان فضایی از راه بهسازی شهری، ارتقای ارزش مکان مذهبی، احیای عناصر تاریخی، و گسترش زمینه های سرمایه گذاری و ایجاد اشتغال برای افراد بومی در محله زید بن علی است. روش به کار گرفته شده در این پژوهش توصیفی – پیمایشی است. جامعه آماری این تحقیق ساکنان محله زید بن علی(جمعیتی بالغ بر چهارصد نفر) هستند. با استفاده از روش پیشرفته آماری (تحلیلی عاملی) مجموع متغیرهای استفاده شده در این تحقیق عامل سازی شد. با استفاده از ۲۳ شاخص اولیه ، عوامل موثر در محله زید بن علی مطالعه شده و این شاخص ها با روش چرخشی« واریماکس» به چهار عامل یا فاکتور کاهش یافت.مجموع چهار عامل جمعا ۶۸/۷۸ درصد از واریانس را پوشش می دهند. براساس نتایج تحقیق، عامل کالبدی با مقادیر ویژه ۹۵۲/۱۱، ۱۵۷/۹، و ۶۰۵/۶ به ترتیب به عنوان عوامل مشکل زا در محله زید بن علی مورد توجه قرار گرفته اند. این عوامل باید در ساماندهی محله به ترتیب اولویت مد نظر قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

بافت قدیم ، امکان سنجی تجدید حیات ، تحلیل عاملی ، شهر خرم آباد ، محله زید بن علی