تضمین حقوق دفاعی متهم در فرایند رسیدگی دادگاه های نظامی در پرتو هنجارهای ملی و بین المللی

فرایند دادرسی و رسیدگی قضایی، مشتمل بر پیچ و خم های عدیده ای است که تا حدود زیادی حقوق دفاعی متهمین و آزادی های مشروع ایشان را تهدید می نمایند. از این رو نرم ها و هنجارهای داخلی و بین المللی، اصول و موازین مختلفی را در راستای تضمین حقوق دفاعی متهمین و تحقق آرمان دادرسی عادلانه مقرر نموده اند. در این میان دادگاه های نظامی، به عنوان نوعی از محاکم اختصاصی که با تشریفات و قوانین ویژه و منحصر به فردی تشکیل گردیده اند، به موجب اصل ۱۷۲ قانون اساسی کشورمان به محاکمه ی پرسنل نیروهای مسلح و همچنین مرتکبین جرایم خاصی در صلاحیت این دادگاه ها قرار گرفته است، می پردازند. اما آیین دادرسی ویژه و قوانین خاص حاکم بر دادگاه های نظامی، موضوع دادرسی عادلانه و تضمین حقوق دفاعی متهم را در این گونه محاکم قابل انتقاد و بحث برانگیز ساخته است. در این نوشتار، کوشش شده تا ضمن بیان اصول و موازین دادرسی عادلانه در دادگاه های نظامی در پرتو هنجارهای داخلی و بین المللی، دیدگاه قوانین داخلی، کمبودها و معایب آنرا در این زمینه مورد نقد و بررسی قرار دهیم.

کلیدواژه ها:

تضمین حقوق دفاعی متهم ، دادگاه نظامی ، کنوانسیون های بین المللی