بازشناسایی شاخص های امنیت پایدار مرزها

هدف و زمینه : امنیت پایدار مرزها پشتوانه ای محکوم برای امنیت انسانی با ابعاد متنوعش در داخل کشور است و هرگونه ناامنی درمرز می تواند در اقتصاد، فرهنگ ، سیاست ، اجتماع و نظام کشور اختلال ایجاد کند. بنابراین هدف این مقاله باز شناسایی امنیت پایدار مرزهای کشور می باشد.روش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش از نوع ترکیبی ، کیفی (تحلیل محتوای مصاحبه ها)، کمی (پیمایش ) است . حجم نمونه در بخش کیفی ۱۵ نفر از فرماندهان و معاونین انتظامی مرز، اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم انتظامی امین و پژوهشگاه علوم انتظامی و مطالعات اجتماعی از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته و با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و پس از رسیدن به اشباع در نظر انتخاب شدند. و در مرحله کمی ۵۳ نفر از کارشناسان و متخصصین امنیت و مرز به منظور تائید مولفه های احصا شده با روش نمونه گیری هدفمند از میان جامعه آماری در دسترس انتخاب شدند.در بخش کیفی با استفاده از روش اسکات مقادیر پایایی هر بعد محاسبه و برای سنجش اعتبار پرسش نامه محقق ساخته از اعتبار محتوایی و برای سنجش پایایی از آماره ضریب آلفای کرونباخ استفادهشده است که برای عوامل جغرافیایی ۸۴/۰، عوامل سیاسی ۸۰/۰، عوامل امنیتی ۷۲/۰، عوامل اقتصادی ۸۱/۰، عوامل اجتماعی ۷۵.۰ محاسبه گردید.روش تجزیه وتحلیل در بخش کیفی مصاحبه ها با روش تحلیل تماتیک و در بخش کمی از آمارههای توصیفی جداول فراوانی و میانگین و رتبه بندی فریدمن با استفاده از نرم افزار SPSS بهرهبرداری شده است .یافته ها: یافته های تحقیق گویای آن است که عوامل اقتصادی، اجتماعی ، امنیتی ، سیاسی ، جغرافیایی بر امنیت پایدار مرزی موثرند. نتیجه گیری: مهم ترین گویه های عامل اقتصادی، اشتغال و بیکاری در مناطق مرزی، تفاوت فاحش قیمت خدمات و کالاها بین دو کشور همسایه ،عدم کنترل مشاغل کاذب خصوصا کوله بری، مهم ترین گویه های عامل اجتماعی ، بالا بودن محرومیت های اجتماعی در مقایسه با سایر مناطق کشور، وجود گروههای قومی ، مذهبی و زبانی متفاوت، ساختار جمعیتی ( سنی ، جنسی ، سواد و غیره ) مهم ترین گویه های عامل امنیتی ، مداخله بازیگران فراملی ، پدیده قاچاق سلاح و مواد مخدر، وجود گروههای سازمانیافته در مرزها نظیر پژاک و پ.ک.ک، مهم ترین گویه های عامل سیاسی ، بی ثباتی سیاسی در کشورهای همسایه ، توسعه یافتگی یا توسعه نیافتگی کشورهای همسایه و درنهایت مهم ترین گویه های عوامل جغرافیایی همسایگی با کشورهای متعدد، منابع طبیعی مشترک، وسعت سرزمینی می باشد.

کلیدواژه ها:

مرز ، مرزبانی ، امنیت ، امنیت پایدار ، فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران.