آرایه های بدیعی در صحیفه سجادیه

صحیفه سجادیه مجموعه نیایش های امام زین العابدین علیه السلام شامل پنجاه و چهار دعاست که شروح مختلفی بر آن نوشته شده است ولی ظاهرا تاکنون هیچ اثری به طور مستقل به بلاغت این ادعیه-اعم از معانی و بیان و بدیع-نپرداخته است. در مقاله ای که پیش رو دارید، نگارندگان بر اساس یک جست و جوی میدانی، آرایه های بدیعی اعم از لفظی و معنوی را در صحیفه سجادیه نمونه یابی کرده و نشان داده اند که: ۱- بسیاری از محسنات لفظی و معنوی در صحیفه نمونه دارد. ۲- محسنات لفظی به ویژه جناس و سجع در صحیفه پر نمونه است و در واقع نیایشی نیست که از این محسنات تهی باشد. ۳- در محسنات معنوی هم به ویژه انواع طباق، مقابله، عکس، مراعات النظیر و حسن النسق پر نمونه است. ۴- از آن جا که در نیایش ها ماهیت آوایی و موسیقایی عبارات درخور توجه است، در صحیفه سجادیه نمونه های آرایه های لفظی بیشتر از آرایه های معنوی مشاهده می شود.

کلیدواژه ها:

امام علی بن الحسین (ع) ، صحیفه سجادیه ، بدیع ، آرایه های بدیعی