سنجش توزیع نسبی آهنگ دز معادل پرتو ایکس سالن انتظار بخش رادیولوژی مراکز آموزشی - درمانی و خصوصی شهر اردبیل (۱۳۹۰)

زمینه و هدف : پرتوگیری ناشی از پرتوهای طبیعی مانند پرتوهای کیهانی و مصنوعی از جمله رادیوگرافی، می تواند آثار مضری بر سلامت انسان و سایر موجودات زنده داشته باشد. این مطالعه به منظور سنجش توزیع نسبی آهنگ دز معادل پرتو ایکس سالن انتظار بخش رادیولوژی مراکز آموزشی - درمانی و خصوصی شهر اردبیل انجام شد. روش بررسی : این مطالعه توصیفی – تحلیلی روی بخش های رادیولوژی و سالن های انتظار چهار مرکز آموزشی - درمانی و سه مرکز تخصصی رادیولوژی - سونوگرافی شهر اردبیل در سال ۱۳۹۰ انجام شد. نمونه های انتخابی از نوع تصادفی بود. داده ها برحسب آهنگ دز معادل توسط سروی متراطاقک یونیزان دیجیتال، مدل ۴۵۱ شرکت فلوک ساخت کشور هلند به دست آمد. دامنه ثبت دز معادل پرتو برای این مدل اطاقک یونیزان در محدوده ۰.۵-۵۰۰ میکروسیورت بر ساعت بود. صحت کار این دزیمتر بین ۰.۱ و ۱۰۰% از مقیاس نشان داده شده توسط دستگاه و دقت کار این دزیمتر ۰.۱ میکروسیورت بر ساعت بود. دزیمتری در نقاط مختلف سالن انتظار مراکز پرتونگاری با درنظر گرفتن متغیرهایی از جمله نوع رادیوگرافی، شرایط تابش، تعداد اکسپوز و مدت زمان انتظار برای انجام رادیوگرافی انجام شد. براساس میانگین مقادیر ثبت شده از مجموع نقاط مورد مطالعه، آهنگ دز معادل پرتو محاسبه گردید. داده ها با استفاده از نرم افزار آماری SPSS-۱۸ و آزمون Chi-Square تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها : کمترین مقدار آهنگ دز به یک مرکز تخصصی رادیولوژی - سونوگرافی با مقدار ۰.۲ میکروسیورت بر ساعت و برای هر رادیوگرافی ۰.۰۰۰۴±۰.۰۰۲۷۵ میکروسیورت بر ساعت تعلق داشت. بیشترین مقدار آهنگ دز در سالن انتظار یکی از مراکز خصوصی رادیولوژی-سونوگرافی با مقدار ۰.۴ میکروسیورت بر ساعت و برای هر رادیوگرافی ۰.۰۰۰۶±۰.۰۱۶ میکروسیورت بر ساعت تعیین شد. در مجموع از هفت مرکز مورد مطالعه دو مرکز آموزشی - درمانی با میانگین دز معادل ۰.۲۵ میکروسیورت بر ساعت در حد طبیعی (P<۰.۰۰۱) و دو مرکز آموزشی درمانی دیگر همراه با سه مرکز خصوصی میانگین دز معادل بالاتر از ۰.۳ میکروسیورت بر ساعت ارزیابی شدند (P<۰.۰۰۰۱). نتیجه گیری : این مطالعه نشان داد که افزایش آهنگ دز بالاتر از ۰.۳ میکروسیورت بر ساعت می تواند با حفاظ گذاری متناسب بخش ها و طول عمرکاری دستگاه های بخش رادیولوژی مرتبط باشد.

کلیدواژه ها:

رادیوگرافی ، دز معادل ، سالن انتظار رادیولوژی