بررسی تطبیقی چگونگی تکلم خدا با حضرت موسی علیه السلام در تفاسیر فریقین، با تاکید بر آیه ۳۰ سوره قصص

تفسیر آیاتی که در آن از تکلم خداوند سخن رفته، یکی از اختلافات حل ناشده ای است که همواره میان مفسران وجود داشته و دارد. از جمله آیاتی که به تکلم خدا اشاره دارد و مفسران بسته به عقاید و آراء خود دیدگاه های متفاوتی را در تفسیر آن ارائه داده اند، آیه ۳۰ سوره قصص می باشد. این آیه به چگونگی تکلم خدای تعالی با حضرت موسی(ع) اشاره دارد. مفسران فریقین نظرات متفاوتی را پیرامون این آیه بیان داشته اند که می توان آن نظرات را به پنج دسته تقسیم کرد: ۱- خدا با صوت خویش با موسی(ع) سخن گفت. ۲- خدا با کلام نفسی که منزه از حروف و اصوات است با موسای کلیم سخن نمود. ۳- خدا از طریق خلق اصوات در درخت با حضرت موسی(ع) تکلم کرد. ۴- خدا از طریق تجلی یافتن در درخت با موسی(ع) سخن گفت. ۵- خداوند از طریق وحی و به واسطه فرشته وحی، با موسی(ع) هم کلام شد. در مقاله حاضر به روش توصیفی- تحلیلی و با گرایش انتقادی، همه دیدگاه ها بررسی و ارزیابی شد و این نتیجه حاصل شد که فقط دیدگاه پنجم – به دلیل سازگاری با وجوه مختلف نحوی که برای آیه ذکر شده و همچنین سازگاری با سایر آیات قرآن و عدم مخالفت با موازین عقلی– تفسیر صحیحی است.

کلیدواژه ها:

تکلم خداوند ، حضرت موسی(ع) ، آیه ۳۰ سوره قصص ، مفسران فریقین