گزارشی تفصیلی وضعیت شاخص پیشرفت لگاتوم در دهه ۲۰۱۰-۲۰۲۰

شاخص لگاتوم یکی از شاخص های ترکیبی نوین و پرارجاع در خصوص سنجش توصیفی عناصر و ارکان پیشرفت یک جامعه است که به لطف سرشت چندلایه و چارچوب توصیف گرایانه منسجمی که دربرگیرنده ی زمینه ها و پدیده های گوناگون اقتصادی، اجتماعی و سیاسی است، از توان نمایندگی بالایی در نشان دادن وضعیت کلی رفاه در یک کشور و هم سنجی اجزای توسعه ای و جایگاه آن در میان دیگر کشورها برخوردار است. این شاخص شامل ۳ قلمرو، ۱۲ رکن اصلی و ۶۶ عنصر سیاستی است؛ از یک سو رتبه بندی سالانه ی کشورها بر اساس این سه سطح تحلیلی نقاط ضعف و قوت هر کشور در عرصه های گوناگون توسعه را نمایان می سازد و از سوی دیگر روند تغییرات هر رکن و عنصر طی زمان می تواند در ترسیم تصویری کلی از سیر توسعه ای هر کشور به متخصصان و علاقه مندان توسعه و آینده پژوهی مدد رساند.

اهمیت و موضوعیت این شاخص در تاکید اصیل آن بر درهم تافتگی سویه های گوناگون توسعه است؛ به این معنا که در این شاخص، وجه اقتصادی توسعه در کنار سویه های اجتماعی، سیاسی و زیست محیطی آن قرار می گیرد تا ضمن نشان دادن رتبه و امتیاز یک کشور/ منطقه در خصوص هر یک از این اجزا، تصویری کلان از جایگاه توسعه ای آن و تاثیر متقابل وجوه گوناگون پیشرفت، نیز به دست داده شود.

مجموع نشانگرها و عناصری که ارکان هر یک از سه قلمروی اصلی در برسازی این شاخص (جامعه همه شمول یا فراگیر، اقتصاد باز و مردمان توانمند) را برمی سازند، به نیکی نشان از این دارند که این شاخص، به لحاظ روش شناختی جزئی نگر و دقیق و از منظری معرفت شناسانه کلیت نگر صورت بندی شده و به همین دلیل، نظر به کثرت و گستردگی مخاطبانی که به طور بالقوه می توانند از آمار، مضامین و اشارات سیاستی آن بهره مند شوند (از دانشگاهیان، رهبران سیاسی و سیاست گذاران توسعه گرفته تا صاحبان کسب و کار و روزنامه نگاران) چه از نظر کاربردی و سیاستی و چه از منظر اجتماعی و آگاهی بخشی، از درجه بالایی از اهمیت برخوردار است.

این گزارش در پی ارائه شرحی تفصیلی و تحلیلی نقادانه از وضعیت امتیازی و رتبه ای شاخص لگاتوم در سه سطح جهانی، منطقه ای و سرزمینی در آغاز دهه ۱۴۰۰ تدوین شده و در آن وضعیت عمومی سیر توسعه ای کشورمان در دهه گذشته، با تمرکز بر چندوچون عناصر و اجزای فرصت آفرین یا تهدیدزا در سه قلمروی سیاسی، اقتصادی و اجتماعی، در چارچوب تحلیلی دقیق اما کلیت نگر ترسیم شده است.