شیمی کانی و زمین دماسنجی اسفالریت و گالن در ذخیره فراگرمایی چنگوره، شمال غرب تاکستان-رهیافتی بر نوع کانی سازی

ذخیره چنگوره در  ۲۵ کیلومتری شمال غرب تاکستان، در پهنه فلززائی ترشیاری طارم سفلی واقع است. تزریق نفوذی­های مونزوگرانیتی تا گرانودیوریتی به درون مجموعه آندزیتی- داسیتی ائوسن در منطقه سبب ایجاد دگرسانی گرمابی گسترده آرژیلی و سیلیسی و کانی­زائی رگه-رگچه­ای درون­زاد سولفیدی گالن، اسفالریت، پیریت و به ندرت کالکوپیریت و تتراهدریت- تنانتیت بهمراه کانی­های ثانویه برون­زاد سولفاتی (آنگلزیت)، کربناتی (سروزیت، مالاکیت، آزوریت)، سولفیدی (کوولیت) و اکسیدی (هماتیت، گوتیت) در پهنه اکسیدان شده است. در این پژوهش از زمین شیمی و زمین دماسنجی اسفالریت و گالن برای تعیین شرایط سولفیدشدگی، دمای سیال کانه­دار و نوع کانی­زایی استفاده شده است. حضور دو نسل گالن) رگچه­ای برشی شده الف دما بالا دربردارنده میانبارهای تتراهدریت و ب) دما- پایین همراه با اسفالریت کلوفرمی از ویژگی­های کانی­شناسی شاخص این ذخیره بشمار می­آید. براساس بررسی­های شیمی کانی نمونه­های اسفالریت چنگوره، متوسط تراکم عناصر Cd، Ga و Ge در شبکه اسفالریت به ترتیب ۵۸۷۰، ۹۷۰ و ppm ۱۳۸۰ است و میانگین نسبت­های Zn/Cd و Ga/Ge به ترتیب ۴/۱۶۵ و ۳۹/۱ بدست آمد. زمین دماسنج Ga/Ge در اسفالریت نیز دمای سیال کانه­دار را در گستره oC ۲۲۰-۱۷۰ نشان می­دهد. محاسبه log aS۲ سیال گرمابی (۵/۱۱ - تا ۵/۱۳-) براساس درصد مولی FeS (۸۰/۰-۳۳/۰)، شرایط سولفیدشدگی متوسط را برای ذخیره گرمابی چنگوره پیشنهاد می­کند. با توجه به نتایج زمین دماسنجی Sb/Bi گالن و زمین­شیمی اسفالریت [مجموع گوگرد احیا ∑Sred نسبتا پایین، تراکم متوسط Cd (ppm۵۸۷۰) و نسبت میانگین Zn/Cd (۴/۱۶۵)[ شرایط فیزیکوشیمیایی و ترمودینامیکی سیال کانه­دار در ذخیره چنگوره با ذخایر فراگرمایی دما-متوسط تا بالا همخوانی دارد.

کلیدواژه ها:

Sphalerite ، galena ، Ga/Ge ، Zn/Cd ، geothermometrery ، Changoreh ، Takestan. ، اسفالریت ، گالن ، Ga/Ge ، Zn/Cd ، زمین دماسنجی ، چنگوره ، تاکستان.