پاسخ نامه به سردبیر

پاسخ نامه به سردبیر Reply to Letter to the Editor مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان دوره ۱۳، مهر ۱۳۹۳، ۶۵۲-۶۵۱ سیددامون صدوقی[۱] S.D. Sadoughi سردبیر محترم در پاسخ به نامه سرکار خانم دکتر سعیده ظفربالانژاد در خصوص مقاله منتشر شده از اینجانب در شماره خرداد ۱۳۹۳ مجله دانشگاه [۱] موارد زیر را به استحضار می رساند: ۱- کاربرد دستگاه مذکور در قسمت مواد و روش ها به طور کامل توضیح داده شده است. سیستمی که در تصویر مقاله قابل مشاهده است برای تامین میدان الکترومغناطیس با فرکانس ۵۰ هرتز و شدت جریان های ۱۰ تا ۶۰۰ گاوس طراحی شده است. این سیستم کاملا دست ساز و همان طور که قابل مشاهده است از لوله هایPVC  فاضلاب ۱۱۰ جهت نگهداری موجودات آزمایشگاهی استفاده شده است. در دانشگاه آزاد مشهد از این سیستم جهت پرتودهی رده های مختلف سلولی و همچنین جنین جوجه استفاده می شود. همان طور که در تصویر مشخص است این سیستم برای قرارگیری رده های مختلف سلولی و جنین جوجه جهت پرتودهی با امواج الکترومغناطیس کاملا غیر استریل و غیر معمول می باشد. بنابراین قرار دادن موش در این دستگاه منطقی تر به نظر می آید. این سیستم مولد میدان الکترومغناطیس است بنابراین، می توان هر موجود آزمایشگاهی نظیر جوجه، موش و یا قورباغه را جهت پرتودهی درون محفظه آن قرار داد. ۲- با مطالعه متن مقاله مشخص می شود که محقق و نویسنده مقاله خود را به عنوان سازنده دستگاه معرفی نکرده است. همان طور که در تصویر مشخص است این سیستم دارای رئوستا می باشد. رئوستا یک مقاومت متغیر است که جهت تنظیم و کنترل جریان مدار به کار می رود. این وسیله شامل یک هسته نارسانا است که سیم بلندی با مقاومت زیاد روی آن پیچیده شده است. این دستگاه یک ورودی ثابت و یک لغزنده متحرک روی سیم پیچ دارد. با حرکت دادن لغزنده روی سیم پیچ طول سیمی که جریان از آن می گذرد تغییر می کند و هر چه طول بیشتر باشد مقاومت ایجاد شده نیز بیشتر خواهد شد، در نتیجه می توان شدت جریان را تغییر داد. همان طور که در متن مقاله ذکر شده این سیستم دارای فرکانسی در حدود ۵۰ هرتز می باشد و با تنظیم رئوستا می توان شدت جریان های متفاوتی از سیم پیچ دریافت نمود. سنجش شدت جریان خروجی توسط دستگاه گاوس متر با مشخصات زیر انجام شده است: گاوس متر مدل TES-۱۳۹۴ ساخت کمپانیTES  تایوان محدوده اندازه گیری:  ۲۰/۲۰۰/۲۰۰۰ Milli Gaussیا ۲/۲۰/۲۰۰ Micro Tesla دقت دستگاه:  ±۵%+۳d at ۴۰Hz/۲۰۰H     ±۵%+۳d at ۵۰Hz/۶۰Hz دقت قرائت: ۱/۰.۱ Milli Gauss  یا Micro Tesla   ۰.۰۱/۰.۱   واحد شدت میدان مغناطیسی در دستگاه SI تسلا است و در دستگاه CGS گاوس، ولی چون تسلا واحد بزرگی است، از واحد گاوس استفاده می شود. هر تسلا ۱۰۴ گاوس است (۱T=۱۰۴G). ۳- در تمام طول مدتی که موش ها در محفظه بوبین دستگاه قرار داشتند و تحت تابش میدان الکترومغناطیس بودند، سیم پیچ دستگاه در معرض هوای مستقیم پنکه (پارس خزر - ایران) قرار داشت تا دما از ۴۰-۳۵ درجه سانتی گراد بالاتر نرود. ۴- طول بدن یک موش صحرایی در حالت کشیده با سن تقریبی ۱۴-۱۳ هفته در حدود ۱۵-۱۳ سانتی متر می باشد. برای تمام محققانی که با موش صحرایی سروکار دارند کاملا روشن است که در حالت هوشیاری، موش حالت خمیده دارد و روی پاهای عقبی می نشیند و بر اساس اندازه گیری های انجام شده طول بدن موش در حالت خمیده از ۱۵-۱۳ سانتی متر به ۹-۷ سانتی متر کاهش می یابد. همان طور که در تصویر مشخص است طول لوله ای که از وسط سیم پیچ عبور کرده خیلی بیشتر از طول بدن چند موش در حالت خمیده و دو موش در حالت دراز کشیده است. بر اساس اندازه گیری های انجام شده طول تقریبی لوله عبور کرده از وسط سیم پیچ ۳۰- ۲۹ سانتی متر می باشد. در این پژوهش گروه های تحت تیمار با میدان الکترومغناطیس، هر کدام به صورت جداگانه مورد بررسی قرار می گرفتند. بدین صورت که ابتدا ۲۲ روز گروه تجربی تیمار شده با میدان الکترومغناطیس با فرکانس ۵۰ هرتز و شدت جریان ۴۰۰ گاوس مورد بررسی قرار گرفتند، سپس گروه های دیگر. روزانه در هر نوبت دو موش درون دستگاه به صورت نیمه بیهوش قرار گرفتند تا زخم ایجاد شده کاملا در معرض امواج الکترومغناطیس باشد. از همین رو، مدت انجام آزمایشات حدود ۷ ماه به طول انجامید. [۱] Sadooghi SD. Investigating the Effects of Low Frequency Electromagnetic Field on Wound Healing in Diabetic Rats. J Rafsanjan Univ Med Sci ۲۰۱۴; ۱۳(۳): ۲۰۷-۲۲. [Farsi]   [۱]- مربی گروه آموزشی زیست شناسی، دانشگاه پیام نور، ایران     تلفن: [phone]، دورنگار: ۵۰۱۳۹۵۰-۰۵۱۱، پست الکترونیکی: [e-mail]