روش صاحب جواهر در مواجهه با احادیث مصحف در متن

سال انتشار: 1401
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 385

فایل این مقاله در 26 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_MFHJ-9-1_008

تاریخ نمایه سازی: 10 مرداد 1402

چکیده مقاله:

یکی از آسیب های رخ داده در احادیث، پدیده تصحیف در متن روایات است و از آن رو که محمد حسن نجفی، صاحب جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، از فقیهان برجسته متاخر در برابر این آفت در احادیث فقهی، روشی دارد و استخراج این روش، برای شناسایی، الگوبرداری و ... سودمند است بر این اساس، پرداختن به این سوالات از دیدگاه صاحب جواهر ضروری می باشد، اصل اولیه، بر تصحیف حدیث در متن روایات است یا عدمش؟ منشاهای تصحیف در متن حدیث کدامند؟ پیامدهای تصحیف در متن حدیث، در کدام عرصه ها باید بررسی شود؟ تصحیف در متن روایات، چه کاربردهایی دارد؟ با کدام قراین می توانیم تصحیف در متن روایات را شناسایی کنیم؟ نتایج نوشتار پیشروی در بررسی دیدگاه صاحب جواهر به این سوالات، با روش توصیفی-تحلیلی عبارتنداز اول این که اصل اولیه بر عدم تصحیف است. دوم این که منشاهای تصحیف به کاتب، گفتار، نوشتار و تصحیح اجتهادی محدثان برمی گردد. سوم این که پیامدهای تصحیف در سه حوزه معنای حدیث، حجیت آن و در معارضه با دیگر احادیث می باشد. چهارم این که تصحیف در متن حدیث، در پیدا کردن و بهره جویی حداکثری برای ادله سنن و در جمع بین نسخه ها و دلایل کاربرد دارد. پنجم این که از مهمترین قراین شناسایی حدیث مصحف، می توان به مخالفت با سیاق، ناسازگاری با قواعد نحوی و تعدد روایات اشاره کرد.

نویسندگان

سید علی دلبری

دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه علوم اسلامی رضوی.

سید جعفر علوی

استادیار گروه فقه و اصول دانشگاه علوم اسلامی رضوی.

علی اکبر حبیبی مهر

دانش آموخته دکتری علوم قرآنی و حدیث دانشگاه علوم اسلامی رضوی.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، الذریعه، طبقات اعلام الشیعه، بیروت، دار احیاء ...
  • ابن اثیر، مبارک، النهایه، تحقیق: محمود محمد طناحی و طاهر ...
  • ابن انباری، عبدالرحمن، الانصاف فی مسائل الخلاف، بیروت، المکتبه الرضویه، ...
  • ابن حاج، عثمان، الایضاح، تحقیق: ابراهیم محمد عبدالله، دمشق، دار ...
  • ابن حنبل، احمد، مسند احمدبن حنبل، تحقیق: ابراهیم زیبق و ...
  • ابن درید، محمد، جمهره اللغه، بیروت، دار العلم للملایین، ۱۹۸۸م ...
  • ابن زهره، حمزه، غنیه النزوع، قم، موسسه امام صادق (ع)، ...
  • ____________، المخصص، بیروت، دار الکتب العلمیه، بی تا ...
  • ابن فارس، احمد، معجم مقاییس اللغه، قم، مکتب الاعلام الاسلامی، ...
  • ابن مالک، محمد، شرح الکافیه الشافعیه، تحقیق: عبدالموجود و معوض، ...
  • ابن هشام، عبدالله، شرح شذور الذهب، تهران، دار الکوخ، ۱۳۸۴ش ...
  • ابوعبید، قاسم، الغریب المصنف، تونس، بیت الحکمه، ۱۹۹۰م ...
  • اردبیلی، احمد، مجمع الفائده و البرهان، تحقیق: آقامجتبی عراقی و ...
  • ازهری، محمد، تهذیب اللغه، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۲۱ق ...
  • استرآبادی، محمدجعفر، لب اللباب، تحقیق: محمدباقر ملکیان، تهران، اسوه، ۱۳۸۸ش ...
  • اسطیری، جمال، التصحیف و اثره فی الحدیث و الفقه، مکه، ...
  • اصفهانی، حمزه، التنبیه علی حدوث التصحیف، تحقیق: محمد اسعد طلس، ...
  • اصفهانی، محمد، کشف اللثام، قم، جامعه مدرسین، ۱۴۱۶ق ...
  • انصاری، مرتضی، فرائد الاصول، قم، جامعه مدرسین، چاپ پنجم، ۱۴۱۶ق ...
  • بحرانی، یوسف، الحدائق، تحقیق: محمدتقی ایروانی و عبدالرزاق مقرم، قم، ...
  • جامی، عبدالرحمن، شرح ملاجامی، تحقیق: احمد عزو عنایه و علی ...
  • حاکم نیشابوری، ابوعبدالله، معرفه علوم الحدیث، تحقیق: السید معظم حسین، ...
  • حر عاملی، محمد، وسائل الشیعه، قم، موسسه آل البیت (ع)، ...
  • حلی، حسن، تذکره الفقهاء، تحقیق: گروه پژوهش موسسه آل البیت ...
  • حلی، حسن بن یوسف، قواعد الاحکام، تحقیق: گروه پژوهش دفتر ...
  • دالوند، یاسر، «چند قاعده در کشف تصحیفات متون»، آینه میراث، ...
  • دلبری، سیدعلی، آسیب شناسی فهم حدیث، مشهد، دانشگاه علوم اسلامی ...
  • دیلمی، حمزه، المراسم العلویه، تحقیق: محمود بستانی، قم، منشورات الحرمین، ...
  • سیستانی، علی، الرافد فی علم الاصول، تقریر: سیدمنیر سیدعدنان القطیفی، ...
  • سیوطی، عبدالرحمن، البهجه المرضیه، قم، اسماعیلیان، چاپ نوزدهم، بی تا ...
  • شبیری، سیدمحمد جواد، تصحیف و تحریف، دانشنامه جهان اسلام، تهران، ...
  • شوشتری، محمدتقی، النجعه فی شرح اللمعه، تصحیح: علی اکبر غفاری، ...
  • شهید اول، محمد، الدروس، قم، جامعه مدرسین، چاپ دوم، ۱۴۱۷ق ...
  • شهیدثانی، زین الدین، الرعایه، تحقیق: عبدالحسین محمد علی بقال، قم، ...
  • ______________، مسالک الافهام، قم، موسسه المعارف الاسلامیه، ۱۴۱۳ق ...
  • صدوق، محمدبن علی، الفقیه، تصحیح: علی اکبر غفاری، قم، جامعه ...
  • _______________، ثواب الاعمال، قم، دارالشریف الرضی، چاپ دوم، ۱۴۰۶ق ...
  • صفدی، خلیل، تصحیح التصحیف، تحقیق: سید الشرقاوی، القاهره، مکتبه الخانجی، ...
  • طبرسی، احمد، الاحتجاج، مشهد، مرتضی، ۱۴۰۳ق ...
  • طریحی، فخرالدین، مجمع البحرین، تحقیق: احمد حسینی اشکوری، تهران، نشر ...
  • طوسی، محمدبن حسن، الاستبصار، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۹۰ق ...
  • ________________، الفهرست، تحقیق: عبدالعزیز طباطبایی، قم، مکتبه المحقق الطباطبایی، ۱۴۲۰ق ...
  • ________________، المبسوط، تحقیق: محمدتقی کشفی، تهران، المکتبه المرتضویه، چاپ سوم، ...
  • ________________، النهایه، بیروت، دار الکتاب العربی، چاپ دوم، ۱۴۰۰ق ...
  • ________________، تهذیب الاحکام، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق ...
  • عاملی، محمدبن علی، مدارک الاحکام، تحقیق: گروه پژوهش موسسه آل ...
  • فیض کاشانی، محمدمحسن، الوافی، اصفهان، کتابخانه امام علی (ع)، ۱۴۰۶ق ...
  • قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر القمی، تحقیق: طیب موسوی جزائری، ...
  • کشی، محمدبن عمر، رجال الکشی، تحقیق: حسن مصطفوی، مشهد، موسسه ...
  • کنی تهرانی، علی، توضیح المقال، تحقیق: محمدحسین مولوی، قم، موسسه ...
  • کلینی، محمدبن یعقوب، الکافی (ط-دار الحدیث)، تحقیق: قسم احیاء التراث، ...
  • _________________، الکافی، تحقیق: علی اکبر غفاری و محمد آخوندی، تهران، ...
  • مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ دوم، ...
  • مدنی، علیخان، الحدائق الندیه، تحقیق: ابوالفضل سجادی، قم، ذوی القربی، ...
  • مساح، رضوان، دائره المعارف بزرگ اسلامی، مدخل «تصحیف»، تهران، مرکز ...
  • مسجدی، حیدر، التصحیف فی متن الحدیث، قم، دار الحدیث، ۱۴۳۲ق ...
  • مفید، محمدبن محمد، المقنعه، قم، کنگره جهانی هزاره شیخ مفید، ...
  • مهدوی راد، محمدعلی و دلبری، سیدعلی، «آفت تصحیف در روایات ...
  • میرداماد، محمدباقر، الرواشح، قم، دارالخلافه، ۱۳۱۱ق. نجاشی، احمد، رجال النجاشی، قم، ...
  • نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ ...
  • نمایش کامل مراجع