گسترش دامنە میزبانی گیاه انگل گل جالیز در میزبان های عرصه های جنگلی و مرتعی زاگرس میانی و شمالی

گیاهان انگل گسترش زیادی روی ۱۷ خانواده میزبانی داشته و در اغلب بیوم ها حضور دارند. این گیاهان اغلب انگل نهاندانگان هستند و با تغییر تعادل رقابتی بین گونه های میزبان و غیر میزبان، تاثیرات ویژه ای روی جوامع گیاهی به جا میگذارند. گیاهان گل جالیز (Orobanch; Orobanchaceae) انگل ریشه بیش از ۱۵۰ گونه گیاه هستند. بر اساس گزارشات تعدادی از گونه های جنس Orobanch از گونه های میزبان بومی خود به دیگر گونه ها تغییر میزبانی داده اند و اکنون به عنوان یک مشکل جدی در قسمت های ویژهای از دنیا شناخته شده اند. طی برآوردهایی مشخص شده که حدود ۱/۲ درصد از زمین های موجود توسط بذرهای جنس Orobanch آلوده هستند اما برآوردهایی در مورد حضور و خسارت آنها در گیاهان عرصه های جنگلی و مرتعی در دست نیست اخیرا. تعدادی از گونه های جنس Orobanch به عنوان آفات مهاجم گروه بندی شده اند. جنس Orobanch در ایران ۳۶ گونه دارد که همگی انگل دیگر گیاهان هستند. گیاهان این جنس علاوه بر ایران در تالش، عراق، افغانستان، اروپا، روسیه، ارمنستان، مصر، هندوستان، قفقاز، آسیای مرکزی، غرب هیمالیا، شمال آفریقا، جزایر قناری، مناطق مدیترانه ای، پاکستان، سوریه و آناتولی نیز میرویند. از این تعداد گونه گزارش شده از ایران حدود چهار گونه از آنها انحصاری ایران هستند. در یک بررسی روی ۱۲۰ منطقه از گیاهان عرصه های جنگلی و مرتعی در زاگرس میانی و شمالی نمونه هایی از این گیاه انگل روی پاجوش های جوان بلوط در نقاط محدودی مشاهده شد که پس از شناسایی، گونه بلوط میزبان Quercus infectoria Oliv؛ و گونه گیاه انگل Orobanche aegyptiaca Pers. تشخیص داده شد. همچنین نمونه هایی از حضور این گیاه انگل در اطراف ریشه گیاهان مرتعی مشاهده شد که کار بررسی روی آنها در حال انجام است. این گیاه انگل طیف گستردهای از گیاهان، از جمله محصولات زراعی را پارازیته و خسارت اصلی آن به این گیاهان بوده است، اما به نظر میرسد که در حال گسترش دامنه میزبانی خود به گیاهان جنگلی و مرتعی مثل پاجوش های جوان بلوط و گروهی از گیاهان مرتعی میباشد.

کلیدواژه ها:

دامنه میزبانی ، بلوط ، گیاه انگل ، جنگل ، مرتع ، زاگرس