سازههای تاویلی زبانی و تصویری در کلام شیخ ابوسعید(با تکیه بر اسرار التوحید)

تاویل به معنای بازگردان چیزی به اصل آن می باشد که در واقع پیشینه و ریشه آن را باید در هر منوتیک یونان باستان جست و جو کرد. در اسرار التوحید محمدبن منور سازههای تاویلی مختلفی به کار رفته است . اسرار التوحید محمدبن منور به رغم دارا بودن ظرفیت های پژوهشی فراوان در خصوص جنبه های تاویلی ، کمتر مورد توجه محققان و پژوهشگران قرار گرفته است . از سوی دیگر شناخت ویژگی های زبانی اثر می تواند به درک درست تری از ابعاد شخصیت فکری و اندیشه های عرفانی ابوسعید ابوالخیر منجر شود. هدف اصلی این پژوهش بررسی انواع سازههای تاویلی مورد استفاده در اسرار التوحید است . این پژوهش به شیوه توصیفی تحلیلی بر مبنای مطالعات کتابخانه ای و روش سند کاوی از کتاب اسرار التوحید شیخ ابوسعید ابوالخیر صورت گرفته است . یافته های پژوهش حاکی از آن است که تمهیدات زبانی و بلاغی در راستای تاویل امور گوناگون در اسرار التوحید شامل فرمها و سازههای زبانی اعم از واژگان، جملات و سازههای بلاغی شامل تشبیه ، استعاره، رمز و خلاف عادت، حسن تعلیل است . شیخ ابوسعید در مواجهه با موقعیت های گوناگون از تمامی پدیدههای جهان اطراف ظرفیت های تاویلی می سازد.

کلیدواژه ها:

اسرار التوحید ، زبان ، سازههای تاویلی ، عرفان ، نثر عرفانی .