تقابل دو نظریه مثل و تجرید در ساحت فلسفه اسلامی و ثمرات هستی شناسانه و معرفت شناسانه آن دو

سال انتشار: 1402
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 361

فایل این مقاله در 20 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JRT-23-86_001

تاریخ نمایه سازی: 19 تیر 1402

چکیده مقاله:

بی تردید یکی از مباحث مهم حوزه معرفت شناسی در فلسفه اسلامی، نحوه حصول ادراکات کلی برای انسان است. از آن جا که عنصر اساسی تمایز بخش انسان از سایر موجودات، تعقل به شمار می آید توانایی ادارک معقولات برای انسان، نزد هر فیلسوفی امری مسلم است. اما در نحوه حصول ادراکات عقلی میان حکما اختلاف دیدگاه وجود دارد. ریشه این اختلاف دیرینه، تفاوت نظر میان افلاطون و ارسطو در نحوه وجود امر کلی است. هدف از نگارش این پژوهش بررسی تفاوت های میان این دو مبنا و ثمرات فلسفی این دو نظریه در مباحث مختلف فلسفی می باشد. در این نوشتار به روش توصیفی- تحلیلی، کوشش شده است تا ابتدا نظر قائلین به نظریه «مثل» و همچنین قائلین به نظریه «تجرید» به روشنی تبیین گردد و سپس ثمرات فلسفی قائل شدن به هر دو نظریه را در هر دو ساحت هستی شناسی و معرفت شناسی نشان داده شود. لازم به ذکر است داوری میان این دو نظر از عهده این مقاله خارج است.

نویسندگان

سید عباس حکیم زاده خرد

دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

محسن حیدری

دانش آموخته دکتری فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ابن سینا، حسین بن عبدالله، (۱۳۷۹)، النجاه، تهران: دانشگاه تهران ...
  • ابن سینا، حسین بن عبدالله، (۱۳۷۵)، النفس من کتاب الشفا، ...
  • ارسطو، (۱۴۲۷ق)، مابعدالطبیعه، ترجمه ی محمدحسن لطفی، تهران: طرح نو ...
  • افلاطون (۱۳۸۰)، مجموعه آثار، ترجمه ی محمدحسن لطفی، تهران: خوارزمی ...
  • آشتیانی، سیدجلال الدین، (۱۳۷۸)، منتخباتی از آثار حکمای ایران، قم: ...
  • حسن زاده آملی، حسن (۱۳۸۲)، دو رساله ی مثل و ...
  • حسن زاده آملی، حسن، (۱۳۸۷)، شرح فارسی اسفار اربعه، قم: ...
  • دورانت، ویل، (۱۳۹۲)، تاریخ فلسفه، ترجمه ی عباس زریاب خویی، ...
  • سجادی، جعفر، (۱۳۷۹)، فرهنگ اصطلاحات فلسفی ملاصدرا، تهران: وزارت فرهنگ ...
  • سهروردی، شهاب الدین، (۱۳۷۲)، مجموعه مصنفات شیخ اشراق، تهران: وزارت ...
  • ملاصدرا، محمدبن ابراهیم، (۱۳۶۰)، شواهد الربوبیه، تهران: مرکز نشر دانشگاهی ...
  • ملاصدرا، محمدبن ابراهیم، (۱۳۶۶)، تفسیر القرآن الکریم، قم: بیدار ...
  • ملاصدرا، محمدبن ابراهیم، (۱۳۷۸)، رساله فی الحدوث، تهران: بنیاد حکمت ...
  • ملاصدرا، محمدبن ابراهیم، (۱۴۲۵ق)، اسفار، قم: طلیعه النور ...
  • طالقانی، ملانعیما، (۱۳۸۲)، منهج الرشاد، مشهد: آستان قدس رضوی ...
  • طباطبایی، سیدمحمدحسین، (۱۴۳۶ق)، نهایه الحکمه، قم: موسسه النشر الاسلامی ...
  • کاپلستون، فردریک، (۱۴۰۱ق)، تاریخ فلسفه، ج۱، ترجمه ی سیدجلال الدین ...
  • مظفر، محمدرضا، (۱۴۳۳ق)، المنطق، قم: موسسه النشر الاسلامی ...
  • ملکیان، مصطفی، (۱۳۷۷)، تاریخ فلسفه ی غرب، قم: پژوهشگاه حوزه ...
  • نیک سیرت، عبدالله، (۱۳۸۵)، «نقد و بررسی نظریه ی مثل ...
  • نمایش کامل مراجع