ساختار ژنتیکی دو جمعیت از گونه داروئی پونه سای خوشه ای (Nepeta racemosa) در ایران
سال انتشار: 1401
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 415
فایل این مقاله در 12 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_IJFCS-53-2_016
تاریخ نمایه سازی: 12 تیر 1402
چکیده مقاله:
پونه سای خوشه ای با نام علمی Lam. Nepeta racemosa از خانواده نعنائیان، به دلیل داشتن ترکیبات دارویی با ارزشی همچون نپتالاکتون مورد توجه می باشد و به صورت پراکنده در مناطقی از کشور ما رویش دارد. این تحقیق برای نخستین بار بهمنظور تعیین ساختار ژنتیکی دو جمعیت آزادگرده افشان از این گونه ارزشمند براساس ویژگیهای مورفولوژیک انجام شد تا تنوع بین و درون جمعیت های مورد مطالعه از نظر سهم نسبی اثرات محیط و ژنتیک در بروز صفات مورد مطالعه بررسی شود. به این منظور در سال ۱۳۹۶ بذر های حاصل از آزادگرده افشانی از دو رویشگاه، از تکبوتههای متعدد به صورت جداگانه جمعآوری شدند تا بهعنوان فامیلهای ناتنی (Half-sib) مطالعه شوند. آزمایشی در قالب طرح مزرعهای بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد که در آن، ۲۷۷ تکگیاه از مجموع ۲۰ فامیل از دو جمعیت از نظر تعدادی از ویژگیهای مورفولوژیکی مطالعه شدند. اجزای ژنتیکی واریانس دو جمعیت مورد مطالعه محاسبه و بر اساس این اجزا، وراثتپذیری تنوع موجود در صفات نیز تخمین زده شد. نتایج حاصل از تجزیه واریانس نشان داد که اثر فامیل در هر دو جمعیت برای بیشتر صفات مورد مطالعه در سطح یکدرصد معنیدار بود. با تجزیه واریانس فنوتیپی به اجزای ژنتیکی مشخص شد که در جمعیت اول در بیشتر صفات از جمله ارتفاع گیاه، قطر تاج پوشش و عملکرد خشک، جزء فامیل در مقایسه با جزء نتاج در فامیل نقش بیشتری در تنوع داشت. در جمعیت دوم هم تقریبا همین ترکیب از اجزای واریانس حاکم بود. زیاد بودن وراثتپذیری در صفاتی چون ارتفاع گیاه، عملکرد خشک، قطر تاج پوشش (جمعیت اول) و طول برگ، عملکرد خشک و قطر تاج پوشش (جمعیت دوم)، حکایت از ظرفیت مناسب این دو جمعیت در برنامه های اصلاحی براساس گزینش دارد که با ابعاد کوچک جمعیتی و تخریب آن ها، قابل توجه است. ایجاد مخازن ژنتیکی مصنوعی با استفاده از فامیلهایی که برتری خاصی از نظر اکثر صفات مورد مطالعه از خود نشان دادند میتواند دومنظوره باشد تا هم از ذخائر ارزشمند ژنتیکی این گونه حفاظت شود و هم از توانمندی آن ها در برنامههای اصلاحی استفاده شود.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
فرشته اسدی کرم
دانش آموخته گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران، کرج و کارشناس گروه تحقیقات زیست فناوری منابع طبیعی، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور
عبدالهادی حسین زاده
دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران، کرج
حسین میرزایی ندوشن
استاد پژوهش، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران
محمدرضا بی همتا
استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران، کرج
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :