ارزیابی و محاسبه مابه ازای تعهدات قراردادی در نقض قراردادها از طریق خسارات جبرانی؛ مطالعه تطبیقی نظام حقوقی کامن لا و ایران

در جوامع انسانی، اصولا افراد در مقابل یکدیگر موظف به رعایت یک ­سری تعهدات اجتماعی و قراردای هستند که در مواردی نیز نقض این تعهدات با پشتوانه قانونی که در حمایت از آنها وجود دارد، بهره­مند از یک مابه­ازای متقابل از جمله جبران خسارت می­باشند. از آنجا که یکی از مهم­ترین شئون اجتماعی تعهداتی است که اشخاص، خود، ضمن قراردادهای گوناگون به عهده می­گیرند، به وجود آمدن تعهدات قراردادی و رعایت آنها برای اشخاص ذیل قرارداد امری بدیهی است که در صورت نقض آنها از جانب یکی از طرفین عهدی، دیگری را مستحق انجام اقداماتی به عنوان مابه­ازای نقض تعهد می­کند. بررسی این مسئله در حقوق کامن­لا با توجه به اینکه مابه­ازای اصلی نقض تعهدات قراردادی ذیل عنوان خسارات جبران­کننده است، می­تواند در مقایسه با فقه امامیه و حقوق ایران که خسارات جبران­کننده مابه­ازای فرعی و نه اصلی نقض تعهد محسوب می­شود، نقطه عطفی در تعیین مفهوم و محدوده این نوع خسارات در حقوق ایران باشد. از همین رو مقاله حاضر با مطالعه تطبیقی ارزیابی و محاسبه مابه­ازای نقض تعهدات قراردادی در دو نظام حقوقی کامن­لا و حقوق ایران به این نتیجه دست یافت که تفاوت چندانی در مفهوم، محدوده و نحوه محاسبه مابه­ازای نقض تعهدات قراردادی ذیل عنوان خسارات جبران­کننده مشاهده نمی­شود و چشمگیرترین اختلاف در اصلی و فرعی بودن این نوع خسارات در هر یک از این دو نظام حقوقی است.

کلیدواژه ها:

کلیدواژه ها: خسارت انتظار ، محدوده جبران خسارت انتظار ، محاسبه خسارت انتظار ، خسارت انتظار در فقه امامیه ، خسارت انتظار در حقوق ایران