مدلسازی نیمه توزیعی بیلان آب سطحی و زیرزمینی بر مبنای مدل عرضه -تقاضا

در این مقاله ، مدل نیمه توزیعی بیلان جامع آب مبتنی بر ساختار پیشنهادی بودیکو با مقیاس زمانی ترکیبی (بیلان ماهانه هیدروکلیماتولوژی و سالانه زیرزمینی ) ارائه شده است . از نظر مکانی این مدل یک مدل نیمه توزیعی بر مبنای تقسیم بندی نواحی بیلان طبق تعریف حاضر شرکت مدیریت منابع آب ایران (دشت ، ارتفاعات مشرف به دشت و سایر ارتفاعات) است و با توجه به ساختار مدل پیشنهادی ، استخراج سری زمانی اجزای بیلان در سالهای مختلف امکانپذیر است . همچنین با توجه به تعیین پارامترهای اصلی مدل از اطلاعات زمینی همچون پوشش گیاهی ، توپوگرافی و نفوذپذیری ، نیازی به قضاوت کارشناسی برای تنظیم پارامترهای مدل نیست . مدل پیشنهادی در ۳۸ محدوده مطالعاتی مختلف در ایران، که دارای خصوصیات متنوع اقلیمی ، پوشش گیاهی ، عملیاتهای کشاورزی و مخازن سطحی و زیرزمینی طبیعی و غیرطبیعی بودند، پیاده سازی شد. نتایج نشان داد که مدل پیشنهادی عملکرد بسیار خوبی در زمینه تخمین جریان سطحی سالانه داشته و در بیش از ۹۰ درصد از حوضه های آبریز ضریب همبستگی بالاتر از ۹/۰ و در بیش از ۸۰ درصد از حوضه های آبریز نیز شاخص نش ساتکلیف بالاتر از ۹/۰ است . در تخمین تغییرات حجم ذخیره آبخوان آبرفتی عملکرد مدل ضعیف تر بوده که علت اصلی آن، عدم قطعیت شدید حاکم بر اطلاعات موثر بر بیلان آب زیرزمینی است .

کلیدواژه ها:

بیلان آب ، مدل نیمه توزیعی ، روابط عرضه -تقاضا