بررسی ملاحظات پدافند غیرعامل در بافت تاریخی شهر شوشتر

شهر تاریخی شوشتر با توجه به موقعیت استراتژیکی خود و وجود آب و خاک حاصلخیز همواره شاهد جمعیت پذیری وتشکیل تمدن ها در ادوار مختلف تاریخی بوده است. با تشکیل هر تمدن و شهریت یافتن یک مکان، یکی از مهمترینعواملی که در مواجه با شهر بایستی به آن توجه شود بحث دفاع از شهر و حفظ منابع شهر به خصوص در زمانهای خاصهمچون جنگ و پیشامدهای طبیعی مانند سیل و زلزله و ... میباشد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی ملاحظات پدافندغیرعامل در بافت تاریخی شهر شوشتر آغاز و با مطالعات اسنادی و کتابخانه ای به بررسی توصیفی- تحلیلی این ملاحظات در شهر پرداخته است. بررسی های صورت گرفته نشان میدهد شهر تاریخی شوشتر با استفاده از ملاحظاتیچون مکانیابی مناسب شهر بر روی تپه و در حصاری از رودخانه ها، استفاده از سازه های مستحکم دفاعی، رعایت اصلتمرکززدایی در مکانیابی کاربری های حساس شهری، تعبیه فضای مناسب جهت تخلیه اضطراری، امکان دسترسی بهکاربری های شهری از طریق شبکه ای به هم پیوسته از فضاهای پر و خالی، ساخت پناهگاه های امن چندمنظوره چونشوادان ها و تونل های زیرزمینی و امکان دسترسی به آب و ذخیره غذا به مدت طولانی در مقابل بسیاری از تهدیدهایبیرونی جان سالم به در برده و از ساکنین خود محافظت نموده است. با گذر زمان تاکتیک های مورداستفاده توسطدشمنان پیچیده تر گردیده، طبیعتا می بایست ملاحظات پدافند غیرعامل نیز شکلی تازه به خود بگیرد. لذا این سوالمطرح می شود که آیا می توان ملاحظات به کار گرفته شده در بافت تاریخی شوشتر را در قالبی امروزی برای نواحیتوسعه یافته جدید و یا شهرهایی با موقعیت جغرافیایی، اقلیمی و فرهنگی مشابه به کار برد؟ چه ویژگی هایی از آنمی تواند در زمان حال کارآمد بوده و به بدنه مدیریت بحران کمک نماید؟

کلیدواژه ها:

پدافند ، پدافند غیرعامل ، مدیریت بحران ، بافت تاریخی