تفسیرهای قضایی از «عسر و حرج» در پرونده های خشونت جنسی زناشویی

سال انتشار: 1401
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 152

فایل این مقاله در 35 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_WOST-13-42_006

تاریخ نمایه سازی: 13 اردیبهشت 1402

چکیده مقاله:

یکی از شایعترین خشونتها علیه زنان، خشونتهای جنسی ارتکابی از سوی شوهر است. قانون، بزهدیدگی جنسی را بعنوان یکی از موجبات درخواست طلاق از سوی زوجه مورد شناسایی قرار نداده است، لذا بزهدیدگان، دادخواست خود را تحت عنوان «عسر و حرج»، تقدیم دادگاه مینمایند. از آنجا که قانونگذار، تعیین مصادیق عسر و حرج را به تفسیرهای قضایی واگذار کرده است، درباره شمول عنوان عسر و حرج بر خشونتهای جنسی میان قضات اتفاق نظر وجود ندارد. پرسش پژوهش آن است که در پرونده های طلاق به علت خشونت جنسی، قضات چه تفسیری از «عسر و حرج» دارند؟ روش پژوهش، کیفی است و بمنظور جمع آوری داده های مورد نیاز برای پاسخ به پرسش، از روش مصاحبه عمیق با ۱۰ قاضی، ۱۰ وکیل و ۳۰ بزهدیده، تحلیل محتوای ۲۰ دادنامه و مشاهده غیرمشارکتی استفاده شده است. یافته های پژوهش نشان میدهند تفسیرهای قضایی تحت تاثیر عواملی نظیر کلیشه های قضایی، سیاستهای کاهش طلاق، فضای مردانه محاکم خانواده و اکراه زنان در بذل مهریه، از به رسمیت شناختن خشونتهای جنسی زناشویی بعنوان مصداقی از عسر و حرج طفره میروند. حمایت از بزهدیدگان، علاوه بر بازنگری در قوانین مربوط به موجبات طلاق، نیازمند حضور پررنگ تر قضات مشاور زن در محاکم خانواده می باشد.

نویسندگان

زهرا نعمتی

دانشگاه تربین مدرس

محمد فرجیها

مدیر گروه حقوق جزا و جرمشناسی دانشکده حقوق دانشگاه تربیت مدرس

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریماسدی، لیلاسادات (۱۳۸۴)، «جایگاه عسر و حرج؛ قانون و ...
  • بابازاده، زهرا؛ آذری، هاجر (۱۳۹۸)، «حمایت از زنان بزه­دیده خشونت ...
  • بابازاده، زهرا (۱۳۹۶)، «خشونت جنسی خانگی در نظام حقوقی ایران»، ...
  • بهمن­پوری، عبدالله، جعفرپور، سهیلا (۱۳۹۶)، «جایگاه فقهی و حقوقی مهریه ...
  • پورجمال، یعقوب؛ پورپرموز، لیلا (۱۳۹۳)، «جایگاه قضاوت زنان در حقوق ...
  • توجهی، عبدالعلی (۱۳۸۹)، «لزوم جرم­انگاری نشوز زوج»، مطالعات راهبردی زنان، ...
  • شاکری گلپایگیانی، طوبی؛ وحیدی، الهام؛ محبوبی شریعت­پناهی، نسیم­السادات (۱۳۹۵)، «جایگاه ...
  • شکری، فریده؛ مومن، رقیه­سادات (۱۳۹۰)، «نقش قاعده لاضرر در حق ...
  • صفایی، سیدحسن؛ امامی، اسدالله (۱۳۸۳)، «مختصر حقوق خانواده»، چاپ هفتم، ...
  • فرجیها، محمد؛ نوبهار، رحیم؛ شاهبیگی، ایمان (۱۳۹۸)، «از تحریم تا ...
  • محقق حلی (۱۴۰۸)، «شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام»، ...
  • میرمجیدی، سپیده (۱۳۹۸)، «آزادی عمل قضایی در برساخت مصادیق رفتارهای ...
  • ناظریان، حسین؛ فرجیها، محمد؛ حبیب­زاده، محمدجعفر (۱۳۹۸)، «موانع دسترسی زنان ...
  • نوبهار، رحیم؛ حسینی سیده ام­البنین (۱۳۹۷)، «حدود روابط جنسی زن ...
  • هدایت­نیا، فرج­الله؛ سید علیزاده گنجی، سیدجواد (۱۳۹۲)، «نشوز زوج در ...
  • Ali Jackson, Nicky (۲۰۰۷), Encyclopedia of Domestic Violence, Routledge ...
  • Bagwell-Gray, Meredith, et al (۲۰۱۵), Intimate Partner Sexual Violence: A ...
  • Breiding, Matthew, et al (۲۰۱۵), Intimate Partner Violence Surveillance Uniform ...
  • Cooper, Krystal (۲۰۱۹), Madonna/Whore Dichotomy, The Encyclopedia of Women and ...
  • Cusack, Simone (۲۰۱۴), Elimination Judicial Stereotyping: Equal Access to Justice ...
  • Cusack, Simone (۲۰۱۳), The CEDAW as a Legal Framework for ...
  • Edwards, Katie M, et al (۲۰۱۱), Rape myths: History, individual ...
  • Gill, Aisha; Harrison, Karen (۲۰۱۶), Police Responses to Intimate Partner ...
  • Goodwin, Michele (۲۰۱۵), Marital Rape: The Long Arch of Sexual ...
  • Kilpatrick, Dean, et al (۱۹۸۸), Rape in Marriage and in ...
  • Lonsway, Kimberly; Fitzgerald, Louise (۱۹۹۴), Rape Myths: In Review, Psychology ...
  • Nef, Susanne (۲۰۱۷), Discursive Problematization of Marital Rape from An ...
  • Pillay, Navi (۲۰۱۴), Equality and Justice in the Courtroom, Huffington ...
  • Ryan, Rebecca (۱۹۹۵), The sex right: A Legal History of ...
  • Sack, Emily (۲۰۰۹), Is Domestic Violence a Crime: Intimate Partner ...
  • Susila, Muhammad Endriyo (۲۰۱۵), Islamic Perspective on Marital rape, Media ...
  • قوانین و اسنادقانون مدنیقانون حمایت خانواده (۱۳۹۱)روزنامه رسمی، سال ۷۱، ...
  • نمایش کامل مراجع