حفظ محیط زیست از منظر اسلام و حقوق بین الملل

؛«آب و هوا» و «محیط زیست» از جمله مسائل بسیار مهم و حیاتی در اسلام هستند که جزو نیازهای ضروری انسان محسوب می شوند؛ بنابراین آلوده کردن و در نتیجه ضایع شدن حق دیگران در این زمینه حرام و از گناهان بزرگ به شمار می آید وافزون بر دور بودن از عفو و مغفرت خدا کفران نعمت شمرده می شود. اسلام به محیط زیست به عنوان برنامه ای مقدس نگاهمی کند، از این رو دولت و همه نهادها و سازمان های مرتبط با مساله محیط زیست باید سازمان محیط زیست را در انجامفعالیت هایش یاری کنند و هرگز نباید خود را از این مسئولیت جدا بدانند. فقه اسلامی نسبت به مسائل مربوط به محیطزیست بی تفاوت نیست و دستورهای موکدی در زمینه حفظ و نگهداری و گسترش و آفت زدایی آن را نیز صادر کرده است.لذا پیوند دائمی مباحث فقهی با مسائل محیط زیست را باید طلیعه مبارک در حفظ و حراست و پاسداری از منابع محیطزیست دانست، آن هم در حالی که در پرتو حکومت اسلامی فقه و فقاهت عزیز است و نفوذ زیادی در افکار عمومی دارد. هدفاصلی از حفاظت محیط زیست در منابع اسلامی و اسناد بشر دوستانه، پرهیز از آسیب رساندن به عناصر طبیعی است. محیطزیست موهبتی است الهی که استفاده مفید و صیانت از آن میتواند اثرات رو به رشدی در زندگی انسان و ارتقاء کرامت انسانیداشته باشد. احکام اسلامی و اسناد حقوق بینالملل بشر دوستانه به قواعد مرتبط با حفظ محیط زیست که هدف آنها منافعمشترک بشریت است، توجه ای ویژه داشته و ابراز میدارند که حق بر محیط زیست، تکلیف و مسئولیت در برابر محیط زیسترا به همراه دارد. لذا هر عملی که مغایر با منافع مشترک بشریت باشد، باید مورد پیگرد قرار گیرد. ریشه حقوق بشر دوستانه،مساله کرامت انسانی است. قرآن کریم در آیه ۷۰ سوره مبارکه اسراء "و لقد کرمنا بنی آدم " بر این اصل آفرینش تاکید داردکه بشریت مورد تکریم خداوند است. یکی از وظایف اصلی بشر حفظ جان است که این مهم جز با زیستن در محیطی ایمن وسالم، امکان پذیر نمی باشد. اهمیت حفظ محیط زیست برای جامعه بشری و افزایش روز افزون مخاطراتی که به واسطهمخاصمات مسلحانه و پیشرفت تکنولوژی، این عنصر طبیعی را در معرض تهدید قرار میدهد، اندیشه حمایت از محیط زیسترا در جامعه بین المللی مطرح کرد که با فعالیت های تابعان حقوق بینالملل، موضوع بسیاری از کنوانسیونها و منابع متعددبین المللی قرار گرفت. در یک کلام میتوان چنین نتیجه گیری کرد که در منابع معتبر اسلامی (چند قرن قبل از بروز اولینسند بشردوستانه) و اسناد بشردوستانه بر حفظ محیط زیست تاکید ویژهای گردیده و افراد را به خصوص در زمان مخاصماتمسلحانه از تخریب محیط زیست بر حذر می دارد.

کلیدواژه ها:

اسلام ، حقوق بین الملل ، حمایت ، محیط زیست