بررسی آت اکولوژی Hedysarum kopetdaghi Boriss. در مراتع استان گلستان

آت اکولوژی گونه های گیاهی بخش مهمی از مطالعات اکولوژیک در علوم منابع طبیعی را تشکیل می دهد. در این تحقیق، آت اکولوژی گونه مرتعیHedysarum kopetdaghi Boriss.  در اکوسیستم های مرتعی استان گلستان  مدنظر بوده است. این گونه مرتعی، گیاهی است پایا و از تیره Papilionaceae می باشد. جهت مطالعه آت اکولوژی این گونه، ابتدا رویشگاههای آن در استان مشخص شد. سپس مواردی از قبیل خصوصیات اقلیمی و خاک رویشگاهها، سیستم ریشه گیاه، فنولوژی، زادآوری، ارزش رجحانی، و ترکیبات شیمیایی گیاه بررسی گردید.  نتایج حاصل از تحقیق نشان داد که در منطقه مورد مطالعه رویشگاههای این گونه مرتعی بصورت لکه های پراکنده واقع شده اند. میزان بارندگی سالانه در رویشگاهها ۵/۲۴۹ میلیمتر و دمای متوسط سالانه ۹/۱۱ درجه سانتیگراد  می باشد. این گونه بر روی خاکهای با بافت سیلتی لوم  با pH ۵/۷ تا ۹/۷ و بدون شوری ظاهر می شود. این گونه دارای سیستم  ریشه عمودی است که بیش از ۲ متر در خاک نفوذ می نماید. ریشه دارای انشعابهای جانبی کمی در لایه های سطحی خاک است.  بررسی نحوه حضور گونه مورد نظر در پوشش گیاهی رویشگاههای مختلف آن نشان داد که پوشش تاجی این گونه ۱۶/۱-۲/۰ درصد، تراکم ۱۵۰۰-۷۰  پایه در هکتار و فراوانی آن ۱۵-۳ درصد می باشد. شروع رشد این گیاه معمولا از اواسط بهمن ماه با متورم شدن جوانه های رویشی اتفاق می افتد. ولی دوره اصلی رشد رویشی این گونه مرتعی از اواخر اسفند و اوایل فروردین ماه با گرم شدن تدریجی هوا شروع  می شود.  در اواخر اردیبهشت و اوایل خرداد گلدهی کامل گردیده و در اواخر خرداد و اوایل تیر رسیدن بذرها آغاز می شود. این گیاه در مرحله رشد رویشی دارای ۱۳/۲۷% پروتئین خام بوده و ارزش رجحانی آن برای گوسفند و بز حدود ۷۵%  می باشد. این گونه مرتعی معمولا در معرض چرای سنگین می باشد که ممکن است  سبب آسیب رساندن به گیاه و در معرض خطر قرار گرفتن آن شود. مقاومت این گیاه در مقابل چرا و ناملایمات طبیعی نسبتا زیاد است. با توجه به ویژگیهای یاد شده، این گونه مرتعی می تواند در برنامه های مرتع کاری و مدیریت مراتع استان گلستان مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

آت اکولوژی گونه های گیاهی بخش مهمی از مطالعات اکولوژیک در علوم منابع طبیعی را تشکیل می دهد. در این تحقیق ، آت اکولوژی گونه مرتعی Hedysarum kopetdaghi Boriss. در اکوسیستم های مرتعی استان گلستان مدنظر بوده است. این گونه مرتعی ، گیاهی است پایا و از تیره Papilionaceae می باشد. جهت مطالعه آت اکولوژی این گونه ، ابتدا رویشگاههای آن در استان مشخص شد. سپس مواردی از قبیل خصوصیات اقلیمی و خاک رویشگاهها ، سیستم ریشه گیاه ، فنولوژی ، زادآوری ، ارزش رجحانی