شناسایی مولفه های توسعه آینده پژوهی در نظام آموزش عالی کشور با رویکرد فراترکیب

هدف پژوهش حاضر، شناسایی مولفه­های توسعه آینده­پژوهی در نظام آموزش عالی کشور است. این پژوهش در چارچوب رویکرد کیفی و با استفاده از روش فراترکیب با رویکرد هفت مرحله­ای سندلوسکی و باروسو انجام شد. جامعه آماری مورد مطالعه شامل کلیه تحقیقات و مطالعات فارسی (مقاله، پایان نامه، رساله) چاپ شده در حوزه آینده­پژوهی در آموزش عالی در بین سال­های ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۰ است. در این راستا، کلیدواژه­های مرتبط با هدف پژوهش مورد جست­وجو قرار گرفت و مقالات و اسناد به دست آمده با استفاده از روش نمونه­گیری هدفمند و با توجه به معیارهای پذیرش مورد بررسی قرار گرفتند که در نهایت ۲۹ پژوهش که از معیارهای ورود به مطالعه برخوردار بودند با استفاده از روش تحلیل مضمون تجزیه و تحلیل شدند. بر اساس نتایج تحلیل داده­ها برای جمع آوری داده­ها ۲۲۰ کد باز شناسایی شد که در ۸ مضمون اصلی و ۱۴ مضمون فرعی دسته­بندی شدند که عبارتند از: آموزش (بازنگری برنامه درسی متناسب با نیازهای جامعه؛ به­روز کردن و آینده­محوری در برنامه­درسی؛ روش­های تدریس)، کارآفرینی (اقتصادی­شدن آموزش عالی؛ دانشگاه کارآفرین)، بین­المللی­شدن (بین­المللی­سازی دانشگاه)، فناوری (دسترسی به پایگاه­های اطلاعاتی؛ گسترش آموزش­های آنلاین)، پژوهش (کاربردی و تجا­ری­شدن پژوهش؛ هدفمندی پژوهش)، منابع انسانی (توسعه فردی؛ توسعه مهارت­های مدیریتی)، ساختاری (ساختار انعطاف­پذیر) و سازگاری با محیط  (دانشگاه سازگارشونده). یافته­های این پژوهش بینش جدید و ارزشمندی در این زمینه با درک عمیق از ماهیت آن ارائه کرده است که می تواند در توسعه آینده­پژوهی در نظام آموزش عالی کشور موثر واقع شود.

کلیدواژه ها:

آموزش عالی ، آینده‎پژوهی ، فراترکیب