تخمین رطوبت لایه سطحی خاک اراضی مرتعی مناطق خشک و نیمه خشک با استفاده از شاخص دما و پوشش گیاهی (مطالعه موردی: استان خراسان)

رطوبت لایه سطحی خاک و تغییرات زمانی و مکانی آن از مهمترین متغیرهای محیطی است که به­دلیل اندازه­گیریهای دشوار، پرهزینه و وقت­گیر میدانی، تاکنون به­طور گسترده در مدلهای اقلیمی استفاده نشده است. امروزه با پیشرفت روزافزون علم، جایگزینی فنآوریهای جدید برای مدیریت صحیح منابع محدود آب و خاک ضروری می­باشد. هدف از این تحقیق بررسی کاربرد داده­های سنجنده MODIS[۱] برای برآورد رطوبت لایه سطحی خاک اراضی مرتعی مناطق خشک و نیمه­خشک، دارای پوشش گیاهی افمرال[۲]، با استفاده از شاخص دما و پوشش گیاهی (TVX[۳]) می­باشد. برای تخمین رطوبت لایه سطحی خاک در این تحقیق از داده­های میدانی رطوبت خاک و داده­های هواشناسی سه ایستگاه مشهد، نیشابور و گلمکان در استان خراسان، در دوره آماری سالهای ۲۰۰۵-۲۰۰۳ استفاده شد. شاخص NDVI[۴]، دمای درخشندگی[۵] باندهای ۳۱ و ۳۲ و دمای سطح زمین[۶] از تصاویر ماهواره­ای MODIS استخراج شده و شیب رابطه TVX بین NDVI، دمای سطح زمین و همچنین مقادیر دمای درخشندگی محاسبه گردید. مدل­های مختلفی برای بررسی ارتباط بین شیب رابطه TVX و مقادیر رطوبت خاک برازش داده شد. به­طوری­که نتایج حاصل از این تحقیق، همبستگی خوبی بین شیب رابطه TVX (NDVI و LST) و مقادیر رطوبت لایه سطحی خاک نشان داد.   ۱- MODerate resolution Imaging Spectroradiometer ۲- Ephemeral ۳- Temperature/Vegetation IndeX ۴- Normalized Difference Vegetation Index ۵- Brightness Temperature (BT) ۶- Land Surface Temperature (LST)

کلیدواژه ها:

رطوبت خاک ، MODIS ، مرتع ، TVX ، استان خراسان ، LST