ارزیابی وضعیت بدنی و میزان شیوع اختلالات اسکلتی عضلانی در کارکنان بیمارستان گنجویان دزفول با استفاده از روش REBA و ROSA در سال ۱۴۰۰

مقدمه: شایع ترین بیماری شغلی ناراحتی های اسکلتی-عضلانی می باشند که در نیروی کار باتوجه به وضعیت بدنی نامناسب درحین انجام وظایف شغلی به وجود میآیند. بیشتر مشکلات اسکلتی-عضلانی ناشی از کار را میتوان با کمک اصول ارگونومیک،حذف و یا کاهش داد. هدف از این مطالعه تعیین شیوع اختلالات اسکلتی عضلانی و ارزیابی وضعیت بدنی کارکنان بیمارستان گنجویان با استفاده از پرسشنامه نوردیک، روش ارزیابی سریع کل بدن (REBA) و ارزیابی سریع استرین اداری ROSA می باشد. مواد و روشها: این مطالعه از نوع توصیفی– تحلیلی بوده که به صورت مقطعی در بیمارستان گنجویان دزفول در سال ۱۴۰۰بر روی ۱۲۰ نفر از کارکنان بیمارستان به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای نسبی صورت گرفت. برای ارزیابی اختلالات اسکلتی عضلانی شاغلین از پرسشنامه عمومی نوردیک استفاده شد. برای ارزیابی وضعیت بدنی از روش REBA استفاده گردید. نرمال بودن داده ها با استفاده از آزمون کولموگروف – اسمیرنوف و نمودار Q-Q بررسی شد. کلیه تحلیل های آماری با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۵ انجام شد. یافته ها: از ۱۲۰ نفر شرکت کننده در مطالعه، ۴۵ نفر مرد (۳۵/۴ درصد) و مابقی زن بودند. میانگین سنی، ۳۶.۴۹±۸.۲۶ سال و میانگین سابقه کاری افراد ۷.۳۳±۱۱.۸ سال بود. بیشترین شیوع اختلالات اسکلتی عضلانی به ترتیب مربوط به گردن (۴۷.۷ درصد)، مچ (۴۰.۴ درصد)، زانو (۳۶.۴ درصد)، تحتانی (۳۱.۶ درصد)، شانه (۲۷.۱ درصد)، پا (۲۱.۷ درصد)، فوقانی (۲۱.۶ درصد)، ران (۱۴.۶ درصد)، باسن (۱۰.۷ درصد) و آرنج (۷.۸ درصد) بود. بر اساس امتیاز REBA،۱۸.۳ درصد از پوسچر(وضعیت بدنی) کارکنان نیاز به اصلاحات آنی، ۳۷.۸ درصد نیاز به اصلاحات هرچه سریعتر، ۳۵.۴ درصد نیاز به اصلاحات ضروری و ۸.۵ درصد اصلاحات شاید ضروری باشد، داشتند. بر اساس امتیاز ROSA، در ۷۵.۸ درصد از وظایف باید محیط کار مجدد مورد ارزیابی قرار می گرفت و ۲۴.۲ درصد نیازمند اقدام جدی نبودند. همچنین بین اختلالات مچ، شانه، گردن، پا، تحتانی و باسن با جنسیت، قد، سن، سابقه ی کاری و وضعیت تاهل، اختلالات زانو باسابقه ی کاری ارتباط معنی داری (P-value<۰.۰۵) وجود داشت. نتیجه گیری: باتوجه به شیوع اختلالات اسکلتی عضلانی و بالا بودن سطح ریسک در کارکنان پیشنهاد می شود با توجه به نوع اختلال، اصلاح ایستگاه های کاری، تجهیزات و وسایل لازم، برگزاری کارگاه های آموزشی، چرخش شغلی، انجام ورزش و غیره در دستورکار قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

ارزیابی ریسک ارگونومی ، اختلالات اسکلتی عضلانی ، روش REBA ، روش ROSA بیمارستان