بررسی و تحلیل عقاید حروفیه در «محرم نامه سیداسحاق»

حروفیه فرقه تاثیرگذار شیعی- عرفانی قرن هشتم و نهم هجری است که «فضل الله نعیمی» آن را پایه گذاری­کرد. پیروان فضل الله نعیمی، پس از کشته­شدن او، به تعلیم عقایدش پرداختند. «سیداسحاق» یکی از پیروان فضل الله و مروج عقاید حروفی در خراسان است که در کتاب «محرم نامه» مهم ترین عقاید حروفیان را تفسیرکرده­است. در این تحقیق به روش کتابخانه ای و با رویکرد توصیفی تحلیلی عقاید حروفیه در کتاب محرم نامه بررسی­شده­است. نتایج پژوهش نشان­داد که در این کتاب، اعتقادات حروفیه و برداشت های شخصی سیداسحاق، منعکس­شده­است. از اعتقادات حروفی، اعتقاد به امامت حضرت علی (ع) و فرزندان ایشان تا امام حسن عسگری (ع) بیان­شده­است. دور الوهیت با امامت حضرت مهدی (عج) آغازمی شود که همان «فضل الله» است و دخترش جانشین او است. جهان هرگز از وجود انسان کامل خالی نیست و متابعت از انسان کامل، واجب و عمل به­خلاف رضای او معصیت است. اعتقادها و برداشت های شخصی سیداسحاق اغلب از طریق تاویل بیان­شده­است. مهم ترین تفسیرهای او در مورد حضرت علی (ع) و جنگ های آن حضرت ذکرشده­است. رهایی انسان کامل از اغوای شیطان، کفر و شرک به دلیل تسلیم نبودن در برابر قائم مقام خدا، باقیه صالحه بودن دختر فضل الله و میزان بودن او برای سنجش اعمال بندگان خدا از دیگر تفسیرهای شخصی او در این کتاب است. به اعداد ۲۸ و ۳۲ نیز در این کتاب اشاره­شده ولی چندان مورد تاکید نیست.

کلیدواژه ها:

حروفیه ، سیداسحاق ، محرم نامه ، عقاید حروفی