بررسی تاثیر جهت شیب بر ترکیب گونه های گیاهی ( مطالعه موردی: مراتع رشوانلو، استان خراسان شمالی، ایران)

عوامل فیزیوگرافیک از جمله جهت شیب از مهمترین عوامل موثر بر ترکیب جامع گیاهی بشمار می روند و بررسی تاثیرات آنها بر ترکیب جواع گیاهی اطلاعات ارزشمندی را برای محققین فراهم می کند. در این تحقیق ترکیب گیاهی دو جامعه گیاهی در جهت شمالی و جنوبی مراتع روستای رشوانلو از توابع شهر بجنورد در استان خرسان شمالی مورد مقایسه قرار گرفتند. نمونه برداری پوشش گیاهی در فصل رویشی ۱۴۰۱ و با استفاده از ۲۰ پلات ۱*۱ متر مربعی با طرح سیستماتیک تصادفی انجام شد. تجریه و تحلیل آماری با استفاده از روش های آنالیز چند متغیر رجبندی مقیاس بندی چندبعدی غیرمتریک (NMDS) و تحلیل خوشه بندی انجام پذیرفت. نتایج نشان داد که آزمون NMDS دارای سطح اطمینان بالایی بوده و مقدار استرس (خطای آزمون) در کلاس خیلی خوب (Stress=۰.۰۷۳۹) قرار دارد. بر اساس نتایج آزمون NMDS، موقعیت قرار گیری واحدهای نمونه در راستا محور اول دارای قابلیت تفکی مناسبی بوده در حالی که در راستای محور دوم تفکیک مناسبی وجود نداشت. بررسی آمرای وجود اختلاف معنی دار بین ترکیب دو جهت شمالی و جنوبی نشان داد که تنها در راستای محور اول اختلاف معنی داری (P-value = ۰.۰۱۲۴) در ترکیب گیاهی جامعه شمالی و جنوبی وجود دارد. همچنین نتایج آزمون خوشه بندی نشان داد که دو جامعه گیاهی موجود در جهت شمالی و جنوبی بر اساس ترکیب گیاهی آنها از یکدیگر قابل تمایز هستند. نتایج این تحقیق نشان داد که جهت جغرافیایی تاثیر معنی داری بر ترکیب گیاهی جوامع داشته و در نظر گرفتن تاثیر آن نقش مهمی در تجزیه و تحلیل جوامع گیاهی در مناطق کوهستانی دارد.

کلیدواژه ها:

مدیریت اکوسیستم ، عوامل فیزیوگرافیک ، جوامع گیاهی ، تحلیل چند متغیره