ارزیابی سودمندی کشت مخلوط ذرت- سویا با استفاده از شاخص های زراعی و کارایی کنترل علف هرز

در این آزمایش اثر کشت مخلوط افزایشی تراکم­های مختلف سویا بر عملکرد اقتصادی و بیولوژیک ذرت و شاخص کارایی کنترل علف­هرز در شرایط آب و هوایی همدان در سال زراعی ۱۳۸۹ ارزیابی شد. طرح آزمایشی مورد استفاده بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار و پنج تیمار شامل T۱ و T۲: به ترتیب کشت خالص ذرت با و بدون وجین علف­هرز و T۳، T۴ و T۵: به ترتیب کشت مخلوط افزایشی ۱۵، ۳۰ و ۴۵ درصد تراکم خالص سویا (۴۰ بوته در متر مربع) با ذرت بود. نتایج نشان داد که عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک ذرت در سطح احتمال یک درصد تحت تاثیر تیمارهای آزمایشی قرار گرفت. ولی، اثر تیمار بر شاخص برداشت معنی­دار نشد. بیشترین عملکرد دانه (۸۰۳ گرم در متر مربع) و عملکرد بیولوژیک (۱۷۹۳ گرم در متر مربع) مربوط به تیمار کشت خالص ذرت با وجین علف­هرز بود که با تیمار کشت مخلوط افزایشی ۴۵ درصد سویا با ذرت از لحاظ آماری تفاوت معنی­داری نداشت. استفاده از سویا به­عنوان گیاه همراه در کنترل علف­های هرز مزرعه ذرت بسیار موثر بود، بطوریکه تیمارهای T۴ و T۵ پایین­ترین میزان بیوماس را به­ترتیب معادل ۵۳ و ۵۲ گرم در متر مربع و تراکم علف هرز به­ترتیب ۱۷ و ۸ بوته در متر مربع را دارا بودند. تیمار T۵ را می­توان به ­عنوان برترین تیمار معرفی کرد، زیرا ضمن مهار مناسب علف­های هرز، کمترین میزان شاخص رقابت (۰۴/۰)، بالاترین میزان نسبت برابری زمین (۲۷/۱)، مجموع ارزش نسبی (۳۳/۱) و کارایی کنترل علف­هرز (۲۰/۸۳ درصد) را داشت و بیشترین میزان عملکرد دانه برابر ۷۵۸ گرم در متر مربع را تولید نمود.

کلیدواژه ها:

اجزای عملکرد ، بیوماس علف هرز ، تراکم علف هرز ، گیاه همراه ، نسبت برابری زمین