ارزیابی کارایی سه پایگاه داده در برآورد سری زمانی بارش های حدی در ایران

علی رغم مطالعاتی که تاکنون در زمینه ارزیابی پایگاه های داده بارش در ایران انجام شده است، همچنان یک خلا پژوهشی در زمینه بررسی کارایی داده های شبکه ای در برآورد بارش های حدی بر اساس نواحی اقلیمی مختلف در کشور احساس می شود. در این مطالعه کارایی چهار پایگاه داده Global Precipitation Measurement (GPM) ، ECMWF Reanalysis version-۵ (ERA۵)، Tropical Rainfall Measuring Mission (TRMM)  و PERSIANN-Dynamic Infrared-Rain rate (PDIR) در برآورد نمایه های حدی بارش بارش (Rx۱day، Rx۵day، CDD، CWD، R۱۰mm، R۲۰mm و R۹۵p.) در ۱۴۵ ایستگاه در دوره آماری ۲۰۰۰-۲۰۱۷ در کستره کشور بررسی شد. جهت ناحیه بندی مناطق همگن بارشی از روش تحلیل مولفه های اصلی (PCA) استفاده شد و بر این اساس ایران به ۶ ناحیه بارشی شامل (۱) سواحل دریای خزر، (۲) شمال غرب، (۳) غرب، (۴) جنوب غرب و سواحل خلیج فارس، (۵) شمال شرق و دامنه های بادپناهی (۶) جنوب شرق و مرکز تقسیم شد. در ادامه، کارایی پایگاه­های داده در برآورد بارش های روزانه براساس سنجه های درصد خطا و ضریب همبستگی بررسی شد که نتایج این بخش نشان داد که ERA۵ دارای بهترین عملکرد، دو پایگاه داده GPM و TRMM دارای کارایی قابل قبولی در برآورد بارش های روزانه هستند و می توان از آن ها برای برآورد نمایه های حدی بارش استفاده کرد و PDIR نیز فاقد کارایی در برآورد بارش روزانه در کشور است. در ادامه کارایی سه پایگاه داده در ۶ ناحیه بارشی بررسی شد و نتایج این بخش نشان می دهد که بطورکلی داده هایGPM  دارای بیشترین و TRMM کمترین کارایی در برآورد نمایه های حدی بارش در ایران است. در دو ناحیه بارشی غرب و همچنین جنوب شرق و مرکز این پایگاه های داده دارای کارایی بیشتری نسبت به دیگر نواحی در برآورد نمایه های حدی بارش در ایران هستند.

کلیدواژه ها:

بارش ، پایگاه داده شبکه ای ، ناحیه بندی ، نمایه های حدی ، ایران