ارزیابی آسیب پذیری آبخوان های چندگانه با استفاده از روش های DRASTIC، SINTACS

آب های زیرزمینی در محدوده ورزقان به عنوان منبع اصلی آب مورد نیاز برای شرب، صنعت و کشاورزی و همچنین به دلیل حضور معادن مس، کائولین و مولیبدن و نیز توسعه وسیع دامداری شدیدا تحت تاثیر شیرابه حاصل از مواد معدنی و کود های نیتراته و فضولات حیوانی می-باشند که باعث افزایش مقادیر نیترات تا ۵ برابر استاندارد سازمان بهداشت جهانی (WHO) شده است. لذا ارزیابی آسیب پذیری و حفاظت از منابع آب زیرزمینی در این منطقه از اهمیت بالایی برخوردار است. در این تحقیق، از مدل های دراستیک و سینتکس، برای ارزیابی آسیب-پذیری ذاتی آبخوان چندگانه (آزاد و تحت فشار) دشت ورزقان استفاده شده است. مدل سینتکس برای اولین بار تصحیح و برای آبخوان تحت فشار نیز استفاده شد. برای صحت سنجی این مدل ها از داده های غلظت نیترات و ضریب همبستگی آن با شاخص آسیب پذیری در منطقه استفاده شد، نتایج مقایسه نشان داد که مدل دراستیک با داشتن ضریب همبستگی(R۲) و شاخص همبستگی(CI) بالاتر نسبت به مدل سینتکس روش بهتری برای ارزیابی آسیب پذیری آبخوان آزاد دشت ورزقان می باشد. با این وجود، مدل سینتکس تصحیح شده نتیجه بهتری را نسبت به دراستیک برای آبخوان تحت فشار ارائه داده است. بر اساس نتایج بهترین مدلها، برای آبخوان آزاد ۳۳، ۵۹، ۸ درصد و برای آبخوان تحت فشار ۲۶، ۵۳، ۲۱ درصد به ترتیب در مناطق با آسیب پذیری کم، متوسط و زیاد واقع شده اند. بر اساس نتایج بهترین مدلها بخش های شرقی و مرکزی آبخوان آزاد و قسمت جنوبی آبخوان تحت فشار که ضخامت لایه نفوذ ناپذیر کمتری دارد به عنوان مناطق آسیب پذیر معرفی شده است.

کلیدواژه ها:

آسیب پذیری ، آبخوان چندگانه ، دشت ورزقان ، دراستیک ، سینتکس