مطالعه برخی صفات مرفوفیزیولوژیکی توده های بومی سیاهدانه تحت تنش کم آبی در شرایط آب و هوایی زنجان

چکیدهاهداف: این پژوهش به منظور بررسی اثرات تنش خشکی بر صفات مورفوفیزیولوژیکی ده توده بومی سیاهدانه در شرایط آب­و هوایی زنجان انجام گرفت. مواد و روش­ها: آزمایش به صورت کرت های خرد شده در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار در تابستان ۱۳۹۷ در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه زنجان انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل، دو سطح تنش ۷۰ درصدی و شاهد (بدون تنش) به عنوان عامل اصلی و ده توده بومی سیاه دانه شامل توده های جیرفت، شیراز، همدان، تهران، کرمان، کردستان، هرمزگان، شهرکرد، رشت و اراک به عنوان عامل فرعی مورد بررسی قرارگرفت. یافته­ها: سطوح فراهمی آب اثر معنی داری بر تمامی صفات اندازه گیری شده داشت. تنش خشکی سبب کاهش معنی­دار تعداد کپسول و عملکرد دانه گردید. وزن هزار دانه نیز در شرایط عدم تنش و تنش کم آبیاری تفاوت معنی­داری نشان نداد. بالاترین درصد روغن در تیمار تنش کم آبیاری در توده شهر کرد به­دست آمد همچنین بیشترین عملکرد دانه، تعدادکپسول، متعلق به توده بومی کردستان بود. نتیجه­گیری کلی: به طور کلی بر اساس نتایج تنش کم آبیاری باعث کاهش عملکرد دانه و درصد روغن شد اما درصد اسانس در تنش کم آبی افزایش یافت با این حال، ثابت شد که این تغییرات به ژنوتیپ بستگی دارد.

کلیدواژه ها:

تنش خشکی ، توده بومی ، درصد روغن ، عملکرد دانه ، تعداد کپسول