طبقه بندی مورفولوژیکی و ناپایداری مجرای رودخانه ی کلیبرچای

رودخانه ها سیستم های طبیعی پیچیده ای هستند لذا طبقه بندی رودخانه می تواند درک بهتری از مطالعه ­ی فرآیندها و اشکال رودخانه را فراهم آورد. در این پژوهش برای ارزیابی طبقه بندی الگوی جریان در رودخانه ­ی کلیبرچای از مدل راسگن در سطح ۱ ،۲، ۳ استفاده شده است. بدین منظور یک بازه ­ی ۳ کیلومتری مابین دو روستای پیغام و قشلاق تعیین گردید و سپس ۸ مقطع عرضی در این بازه انتخاب شد. جهت شبیه­سازی رودخانه و استخراج پارامترهای مورد نیاز از نقشه‎های زمین­ شناسی، توپوگرافی، کاربری ‎اراضی استفاده گردید. پس از بازه بندی مسیر رودخانه با تکیه بر بازدیدهای میدانی و نقشه­ های توپوگرافی طبقه بندی سطح ۱ و ۲ که بر اساس متغیرهای شیب، ضریب انحنا، عرض دبی لبالبی، متوسط عمق دبی­ لبالبی، عرض دشت سیلابی و جنس مصالح بستر است، در ۸ مقطع مورد نظر در رودخانه ­ی کلیبرچای انجام گرفت. بر پایه ­ی تحلیل های صورت گرفته مورفولوژی آبراهه کلیبرچای در بازه های ۱، ۳، ۴، ۵ از نوعB ، در بازه های ۲، ۶، ۷، ۸ از نوع C می‎باشد. نتایج ارزیابی شرایط پایداری در سطح سوم طبقه­بندی راسگن نیز نشان داد، بازه­ ی‎ ۲ و ۶ هر دو از گروه تیپ C، در وضیعت خوب و پایدار قرار گرفتند، بازه‎های ۱ و ۴ از گروه تیپB  و ۸ از گروه تیپ C، به در وضعیت متوسط ناپایداری محدود و بازه ­ی ۳ و ۵ از گروه تیپ B، ۷ از گروه تیپ C در وضیعت ضعیف و ناپایدار قرار گرفتند. بنابراین سیستم طبقه­ بندی راسگن در ارتباط با شناخت مورفولوژیک رودخانه کلیبرچای و سیستم های فلویال مشابه مناسب ارزیابی شده است.

کلیدواژه ها:

مدل راسگن ، طبقه بندی رودخانه ، پایداری کانال ، رودخانه ی کلیبرچای