تدوین الگوی ملی اعتباربخشی مراقبت های بهداشتی اولیه با تاکید بر برنامه پزشکی خانواده

مقدمه و هدف: اعتباربخشی یکی از رویکردهای ارتقای کیفیت می باشد که به شکلی روزافزون در مراقبت های بهداشتی مورد استفادهقرار می گیرد. با توجه به فقدان مدل اعتباربخشی در عرصه مراقبتهای اولیه سلامت ایران، مطالعه حاضر با هدف تدوین مدل ملیاعتباربخشی مراکز خدمات جامع سلامت با تاکید بر برنامه پزشکی خانواده بمورد اجرا در آمد.مواد و روش ها : در آغاز، تاثیر اعتباربخشی بر عملکرد مراکز ارائه دهنده مراقبت های اولیه سلامت و نیز منابع معتبر برای الگوبرداریدر تدوین استانداردهای اعتباربخشی از طریق انجام مرور نظاممند تعیین گردید. سپس استانداردهای اعتباربخشی اولیه بر اساس منابعمنتخب تدوین و از طریق تکنیک دلفی از سوی صاحبنظران مورد بررسی قرار گرفت. مطالعه دلفی نیز با مشارکت ۲۵ نفر از صاحبنظرانکشور که غالبا مدیران ارشد حوزه مراقبت های بهداشتی اولیه و یا اعضای هیات علمی با تخصص مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی وپزشکی اجتماعی بودند انجام شد. در ادامه و پس از تدوین اجزای ضروری برای استانداردها، تغییرات موردنیاز در مدل بدست آمده برمبنای نتایج آزمون مقدماتی (پایلوت) اعمال گردید.یافته ها : نتایج مرور نظام مند اول حاکی از تاثیرات مثبت اعتباربخشی بر حوزه های عملکردی بویژه ارتقای کیفیت، دسترسی، ایمنی،اثربخشی، مدیریت اطلاعات، کارایی، جامعه محور بودن خدمات، استمرار خدمت و ... بود. نتایج مرور نظاممند دوم نیز نشان دهنده برتریمحسوس مد لهای اعتباربخشی ایالات متحده، استرالیا، کانادا و انگلستان در سطح جهان و مد لهای اردن، عربستان، لبنان و مصر درمنطقه مدیترانه شرقی برای به گزینی و الگوبرداری می باشد. در ادامه، استانداردهای اولیه از منابع تعیین شده تدوین گردید و در طیانجام تکنیک دلغی، تعداد ۳۹ استاندارد عملکردی (با ۲۳۱ سنجه) و ۱۶۳ استاندارد بخشی (با ۱۶۳۴ سنجه) مورد تایید صاحبنظران قرارگرفت. در مرحله آزمون مقدماتی نیز میانگین کلی سطح رعایت استانداردها در دو بخش خودارزیابی و ارزیابی بیرونی بترتیب برابر با۶۱ / ۶۱ و ۳۷ / ۲۶ درصد محاسبه گردید و اصلاحات پیشنهادی در متن مدل اعمال گردید.نتیجه گیری: نظر به جامعیت مدل اعتباربخشی تدوین شده بدلیل تمرکز بر تمامی حوزه های عملکردی و نیز اجماع قوی صاحبنظرانبر استانداردها و سنجه های آن، مدل ارائه شده می تواند مبنای استقرار و ارزیابی برنامه بهبود کیفیت و پزشکی خانواده در مراقبت هایاولیه سلامت ایران قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

اعتباربخشی ، مدل ، مراکز خدمات جامع سلامت ، پزشکی خانواده