تغییرات نرخ تنفس و اسیدهای چرب غشاهای سلولی در شفیره های سفیده بزرگ کلم، (Pieris brassicae (Lepidoptera: Pieridae در طول زمستان

غشاهای سلولی در برابر دماهای پایین بسیار حساس بوده و به منظور جلوگیری از این صدمه دچار تغییرات و سازگاری­هایی می­شوند. یکی از رایج ترین تغییرات، افزایش نسبت اسیدهای چرب غیر اشباع به اشباع در فسفولیپیدها است که سبب افزایش سیالیت غشاء در دماهای پایین می­شود. در مطالعه حاضر، شفیره­های زمستان­گذران سفیده بزرگ کلم، Pieris brassicae  در جریان ماه­های آبان تا فروردین جمع­آوری شد. به منظور بررسی رکود متابولیسم، گازهای تنفسی (O۲ و CO۲) و نرخ تنفس (‍CO۲/O۲) در آنها با دستگاه GC اندازه­گیری شد. پس از استخراج چربی کل، فسفولیپیدها با روش SPE  از سایر چربی­ها جدا شده و اسیدهای چرب و تغییرات آنها با GC بررسی شد. نرخ تنفس با کاهش ۳۰ درصدی از ۹/۰ در آبان به ۶/۰ در بهمن و اسفند کاهش یافت که نشان می­دهد متابولیسم در این دو ماه به کمترین حد رسیده و حشره در عمق دیاپوز به سر می­برد. دو اسید چرب ۱۶ کربنه و چهار اسید چرب ۱۸ کربنه در غشاهای سلولی این آفت شناسایی شد. طی ماه­های زمستان بیشترین کاهش در دو اسید چرب اشباع C۱۶:۰ و C۱۸:۰ و بیشترین افزایش در اسید چرب C۱۶:۱ مشاهده شد. به طور کلی نسبت اسیدهای چرب غیر اشباع به اشباع طی ماه های زمستان حدود ۴۰ درصد افزایش داشت. نتایج نشان داد، علی­رغم کاهش سطح متابولیسم بدن، در راستای افزایش تحمل به دماهای پایین، تغییر و تبدیلات پویایی در غشاهای سلولی به وقوع پیوسته تا امکان تطابق حشره با شرایط سخت زمستان را فراهم نماید.

کلیدواژه ها:

cell membrane ، fatty acids ، Pieris brassicae ، respiration ، diapause