عوامل موثر در موفقیت تعاونی آب بران در خراسان شمالی با استفاده از الگوی لاجیت

آب از مهم ترین عوامل تولید کشاورزی است، از اما از آنجایی که آب به طور روزافزون کمیاب می گردد، فناوری کشت آبی باید در جهت تولید بیشتر با مصرف آب کمتر سوق داده شود. طبق نظر صاحب نظران تنها راه استفادهی مطلوب از ظرفیت های قابل دسترس جهت بهره برداری بهینه و نگهداری اصولی طرحهای آبی بهره گیری از مشارکتهای مردمی در اداره ی سیستم است که تحت عنوان مدیریت مشارکتی منابع آب و خاک شناخته می شود و با نگاهی به تاریخ آب و آبیاری در کشور دیده می شود که کشاورزان توزیع و بهره وری بهینه از آب را به صورت گروهی با همکاری یکدیگر انجام دادند. نتایج مطالعات و تجارب سایر کشورها نشان می دهد از موثرترین راهکارهای موجود در جهت بهبود مدیریت منابع آبی ایجاد این تشکل هاست. از این رو به بررسی وضعیت تعاونی های آب بران خراسان شمالی پرداخته شده است. نتایج نشان می دهد تشکل های آب پران در راستای پیشبرد اهداف خود موفق نبودند و به شاخص های آگاهی، تعاملات اجتماعی، اقتصادی، حمایتی و جمعیت شناختی موثر بر مشارکت توجهی نداشته اند. و اعضای تعاونی ها توفیق این شاخص ها را در سطح پایین ارزیابی کردند. همچنین نتایج حاکی از این افزایش قدرت مدیریتی مسئولین محلی، افزایش تعداد اعضای تعاونی، تامین آب در موقع نیاز، میزان درآمد بیشتر، اندازهی مزرعه ی بزرگتر، صرفه جویی در هزینه توسط تعاونی، افزایش تعطیلات دریافتی، داشتن درآمد از شغل غیر از کشاورزی، افزایش سواد، افزایش میزان حقابه، افزایش سن و سابقه ی کشاورزی اثر مثبت بر تمایل بر حضور مداوم در این تعاونی ها دارد و دخالت بیشتر دولت و احساس مالکیت بیشتر بر آب تاثیر منفی در تمایل کشاورزان برای حضور در این تعاونی ها دارد با توجه به تشکیل این تعاونی ها تنها راه توفیق در شرایط کنونی بهبود مدیریت آنها است. نتایج حاصل از کارایی نشان داد، که تنها با افزایش قدرت مدیریتی و بدون تغییر سایر متغیرها می توان در س طحی اهداف تعاونی ها را ۳۷ درصد افزایش داد. از دید اعضا در راستای نیل به اهداف تعاونی، باید به ترتیب به حمایت اقتصادی دولت، دادن آگاهی بیشتر به اعضا، تعاملات اجتماعی و شناخت درست از وضعیت اقتصادی اهمیت داد

کلیدواژه ها:

موفقیت ، تعاونی آب بران ، مشارکت ، مدیریت آبیاری