رولان بارت و تاریخ روایی

سال انتشار: 1401
نوع سند: مقاله کنفرانسی
زبان: فارسی
مشاهده: 90

نسخه کامل این مقاله ارائه نشده است و در دسترس نمی باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

BAYHAGI12_107

تاریخ نمایه سازی: 20 آبان 1401

چکیده مقاله:

آیا به راستی تفاوت خاصی بین روایتهای واقعی و روایتهای خیالی وجود دارد؟ آیا مشخصه های زبان خاصی وجود دارد که بتوان بر اساس آن تاریخ را از افسانه و اسطوره، بازشناخت؟ پرسشهایی از این دست، در تاریخ نقد ادبی از افلاطون تاکنون، معرکه آرای اندیشمندان بوده است. رولان بارت نیز یکی از متفکرانی است که کوشیده است به این پرسش، پاسخ دهد. وی کارکرد متون تاریخی را در زمره »دلالت« و نه »واقعیت« دانسته است. ایده اصلی بارت این بود که تاریخ روایی، در اصل با »روایت گری خیالی« داستان یا نمایشنامه چندان تفاوتی ندارد. او حضور پررنگ عنصر روایت را در هر دو حوزه ادبیات و تاریخ، امری اتفاقی نمیدانست، بلکه مقوم این همانی نسبی دو مقوله به ظاهر جدا از هم می پنداشت. مقاله حاضر، تلاشی است در راستای ارائه گزارشی انتقادی از این نظریه بارت و امکانسنجی استخدام آن برای ارزیابی روشمند آن دسته از متون ادب پارسی که در عین بهرهمندی از فصاحت و بلاغت و امتیازات زیبایی شناختی، منبعی تاریخی نیز به شمار میآیند؛ متونی همچون تاریخ بیهقی که ضمن اینکه درقله نثر پارسی قرار دارند، مرجعی قابل اتکا برای مورخان محسوب میشوند.

کلیدواژه ها:

تاریخ روایی ، رابطه تاریخ و ادبیات ، رولان بارت ، تاریخ بیهقی.