بررسی تحلیلی مفهوم «بشارت» به «عذاب الیم» در قرآن

همنشینی مفاهیم متضاد در آیات قرآن، همواره مفسران را برآن داشته تا دست به تاویل زده و با دلایلی همچون مجاز و استعاره، معنای آیه را توجیه کنند. همنشینی دو واژه «بشارت» و «عذاب الیم» در ۷ آیه، یکی از مواردی است که مفسران را به زحمت تاویل انداخته و برای رهایی از این تناقض، دست به تبیین­های مختلفی زده اند. آنچه این پژوهش در پی آن است، تبیینی دقیق از معنای بشارت به عذاب است که با بررسی روابط همنشینی و جانشینی و روش تحلیلی-توصیفی، چنین حاصل شد که بشارت به عذاب الیم در معنای حقیقی خود به کار رفته و مراد آن است که نفوس گنهکاران پس از عبور از عذابی دردناک، خالص شده و به فطرت نخستین خود بازگشته و آماده ملاقات با پروردگارشان می­شوند و این، همان مفهوم بشارت به عذاب است و مبین این مساله اینکه اولا مراد خداوند ناظر به نتیجه کار است. ثانیا خداوند مربی است و تنبیه مربی از باب تربیت است، نه انتقام و یا شکنجه و آزار از بین برنده و چنین تنبیهی هرچند در ظاهر دردناک است، اما در باطن خیر است و به دنبال آن شادی پایدار خواهد بود. 

کلیدواژه ها:

بشارت ، عذاب الیم ، همنشینی ، قرآن