ارزیابی و تحلیل فضایی نقش نواحی تجاری مرکزی بلندمرتبه بر تحولات سازمان فضایی عملکردی شهر همدان

سال انتشار: 1401
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 27

فایل این مقاله در 32 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JTCP-14-1_006

تاریخ نمایه سازی: 11 مهر 1401

چکیده مقاله:

سازمان فضایی شهر مفهومی بسیار جامع تر و گسترده تر نسبت به ساختار فضایی شهر به عنوان استخوان بندی شهر دارد. در واقع، ساختار فضایی فقط به جنبه کالبدی ساختار شهر می پردازد. اما سازمان فضایی، علاوه بر جنبه کالبدی، بررسی و شناخت عملکرد های مختلف، مانند عملکردهای اقتصادی و اجتماعی و شبکه حمل ونقل و ...، را نیز شامل می شود. در کنار این موضوع، بلندمرتبه سازی به منزله پدیده ای که در یک دهه اخیر در شهر همدان رونق یافته و در حال رشد و گسترش است، همواره هم از عوامل مختلف تاثیر گرفته هم بر ابعاد مختلف، از جمله ابعاد کالبدی فضایی، اقتصادی، اجتماعی، زیست محیطی، و ترافیک تاثیر گذارده است. در واقع، علاوه بر تاثیراتی که این مقوله بر ساختار کالبدی شهر داشته سازمان فضایی و عملکردی شهر را نیز دستخوش تغییر و تحولات زیادی کرده است؛ به گونه ای که تغییر در الگوی سفر های روزانه شهروندان به مراکز خرید، اداری، و ... کاملا مشهود است. از سوی دیگر پژوهش های مختلف کمتر به مقوله اثر بلندمرتبه سازی بر سازمان فضایی و سازمان عملکردی شهر در پهنه های عمده تجارت و فعالیت پرداخته اند. بنابراین، هدف از پژوهش حاضر تحلیل و ارزیابی اثر پدیده بلندمرتبه سازی در قالب مراکز عمده فعالیتی نوین بر سازمان فضایی عملکردی شهر همدان بود. این پژوهش از حیث هدف کاربردی و از نظر شیوه و روش اجرا توصیفی تحلیلی است. همچنین، جهت گردآوری اطلاعات مورد نیاز از اسناد طرح های توسعه شهری، مشاهدات میدانی، مصاحبه، و پرسشنامه بهره گرفته شد و برای تحلیل و پردازش اطلاعات از مدل های تحلیل فضایی مکانی در محیط GIS استفاده شد. مدل مفهومی این پژوهش هشت شاخص را برای تحلیل اثر CBDهای نوین بلندمرتبه بر سازمان فضایی عملکردی شهر ارائه کرد که در نهایت هر یک از آن ها به صورت فضایی تحلیل شدند. نتایج تحلیل ها حاکی از آن است که در ساختار تک هسته ای سازمان فضایی شهر همدان تمرکز بالایی بر بخش مرکزی شهر همدان وجود دارد. ولی این تمرکز در حال پیشروی است و هسته های جدید شهری در اثر عوامل مختلف در حال ظهورند، که یکی از عوامل اصلی آن ظهور بلندمرتبه های تجاری اداری است. همچنین از دیگر نتایج باید به این نکته اشاره کرد که هسته های نوظهور شهری در محور ارتباطی بوعلی جهان نما (جهاد) در حال پیشروی است. بنابراین، با توجه به تغییر ساختار فضایی عملکردی شهر توجه بیشتر به زیرساخت ها و برنامه ریزی منعطف شهری باید از اولویت های اصلی مدیریت شهری باشد.

کلیدواژه ها:

نویسندگان

هادی رضایی راد

استادیار گروه شهرسازی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

محمدجواد ثابتیان

کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • براندفری، هیلد (۱۳۸۳). طراحی شهری به سوی شکل پایدارتر شهر، ...
  • برتو، آلن (۱۳۸۲). ساختار فضایی شهر تهران، محدودیت ها و ...
  • بمانیان، محمدرضا (۱۳۹۰). ساختمان بلند و شهر تحلیل تاثیرات ...
  • ثابتیان، محمدجواد (۱۳۹۴). «سنجش اثرات بلندمرتبه سازی (برج های تجاری ...
  • داداش پور، هاشم؛ سپیده تدین (۱۳۹۴). «تحلیل نقش الگوهای سفر ...
  • رضایی راد، هادی و همکاران (۱۳۹۷). «تحلیل تاثیرگذاری محورهای عملکردی ...
  • رضایی راد، هادی؛ زهرا اکبریان (۱۳۹۹). «تحلیل همبستگی فضایی تحولات ...
  • رضایی راد، هادی؛ مجتبی رفیعیان (۱۳۹۱). «ارزیابی تاثیر سیاست های ...
  • عزیزی، محمدمهدی (۱۳۸۷). «ارزیابی اثرات کالبدی فضایی برج سازی ...
  • قدمی، مصطفی و همکاران (۱۳۹۲). «بررسی تاثیر سیاست های فضایی ...
  • قرخلو، مهدی و همکاران (۱۳۸۸). «شناخت الگوی کالبدی فضایی ...
  • گلابچی، محمود (۱۳۸۰). «معیارهایی برای طراحی و ساخت بناهای بلند»، ...
  • لینچ، کوین (۱۳۸۱). تئوری شکل خوب شهر، مترجم: سید حسین ...
  • مرکز آمار ایران (۱۳۹۵). سالنامه آماری شهر همدان، همدان ...
  • مهندسین مشاور طرح و کاوش (۱۳۸۵). طرح مکان یابی ساختمان ...
  • واتسون، دونالد و همکاران (۱۳۸۹). مجموعه استانداردهای طراحی شهری، مترجم: ...
  • ReferencesAnas, A., Richard Arnott, & Kenneth A. Small (۱۹۹۸). "Urban ...
  • Anbalagan, R. (۱۹۹۲). "Landslide hazard development and zonation mapping in ...
  • Azizi, M.M. (۲۰۰۸). "Assessment of the physical-spatial effects of tower ...
  • Bertaud, A. (۲۰۰۴). The Spatial Organization of Cities: Deliberate Outcome ...
  • Berto, A. (۲۰۰۳). Spatial structure of Tehran, limitations and opportunities ...
  • Dadashpour, H. & Tadayon, S. (۲۰۱۵). "Analysis of the role ...
  • Leiqing, Xu & Zhengwei Xia. (۲۰۱۶). "Pedestrian Distribution in High-Rise ...
  • Lynch, K. (۲۰۰۲). The theory of the good shape of ...
  • Rezaeirad, H. et al. (۲۰۱۶). "Assessment of environmental potential for ...
  • Sabetian, M.J. (۲۰۱۵). "Assessing the effects of high-rise buildings (commercial-administrative ...
  • Statistics Center of Iran (۲۰۱۵). Statistical Yearbook of Hamedan, Hamedan. ...
  • Watson, D. et al. (۲۰۱۰). Collection of Urban Design Standards, ...
  • Zhao, P. (۲۰۱۱). "Managing urban growth in transforming china: Evidence ...