اولین گزارش زنبور Hyposoter ebeninus ، پارازیتویید لاروی سفیده کوچک کلم، Pieris rapae از استان تهران (گزارش کوتاه)

پژوهشی به منظور جمع‎آوری و شناسایی زنبورهای پارازیتویید سفیده کوچک کلمPieris rapae (L.)  (Lep.: Pieridae) و شب پره پشت الماسی Plutella xylostella (L.) (Lep.: Plutellidae) در مزارع کلم گل، استان تهران (N=۳۵°۳۰′, E=۵۱°۱۷′, ۱۰۴۶m a.s.l.) در سال ۱۳۹۱ صورت گرفت. مراحل لاروی و شفیرگی سفیده کوچک کلم و شب پره پشت الماسی جمع آوری شدند و درون ظروف پلاستیکی، در شرایط آزمایشگاهی (دمای ۲±۲۲ درجه سلسیوس، رطوبت نسبی ۲±۶۵ درصد و دوره نوری ۱۴:۸) تا زمان ظهور حشرات بالغ پروانه یا زنبور پارازیتویید نگهداری شدند. پنج گونه زنبور پارازیتویید شامل: Oomyzuss sokolowskii (Kurdjumovo, ۱۹۱۲) (Hym.: Eulophidae)، Pteromalus sp. (Hym.: Pteromalidae)، Cotesia vestalis (Kurdjumov, ۱۹۱۲) (Hym.: Braconidae)، Diadegma anurum (Thomson, ۱۸۷۷) و Hyposoter ebeninus (Gravenhorst, ۱۸۲۹) (Hym.: Ichenumonidae, Campopleginae). جمع‎آوری و شناسایی گردید. گونه H. ebeninus گزارش جدیدی برای فون حشرات این خانواده در ایران محسوب می‎گردد (۱,۴). نمونه‎هایی از این زنبور پارازیتویید در آزمایشگاه حشره‎شناسی دانشگاه شاهد تهران و موزه جانورشناسی دانشگاه تورکو فنلاند نگهداری می‎شود. Hyposoter ebeninus (Gravenhorst, ۱۸۲۹). نمونه های بررسی شده: ایران، استان تهران، تهران (N=۳۵°۳۰′, E=۵۱°۱۷′, ۱۰۴۶a.s.l.)؛ ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۱، ۱♀، ۲۶ خرداد ۱۳۹۱، ۱♀. مناطق پراکنش: اتریش، آذربایجان، بلاروس، بلژیک، بلغارستان، چین، کرواسی، جمهوری چک، چکوسلواکی، فنلاند، فرانسه، آلمان، هند، فلسطین، ایتالیا، مالدیو، پاکستان، لهستان، مجارستان، پرتغال، رومانی، روسیه، لتونی، صربستان و مونته نگرو، اسپانیا، سوئد، سوئیس، تونس، ترکیه، ترکمنستان، اوکراین و انگلیس (۴) و ایران (گزارش جدید). ویژگی های افتراقی: گونه Hyposoter ebeninus  با ویژگی های زیر از نزدیک ترین گونه این جنسH. rhodocerae (Rondani, ۱۸۷۷) قابل شناسایی است: قاعده آرواره های بالا زرد کمرنگ بوده و انتهای ساق پای عقب تیره نیست. اما در H. rhodocerae آرواره های بالا زرد مایل به قرمز یا قرمز مایل به قهوه ای بوده و به طور مشخص در قاعده سیاه هستند و انتهای ساق پای عقب تیره است. اختلاف مهم این دو گونه در انتخاب میزبان و پراکنش آنهاست. گونه H. rhododerae به طور اختصاصی گونه هایGonepteryx cleopatra  و G. rhamni را پارازیته می کند و از آلمان، ایرلند و ایتالیا گزارش شده است. در حالی که گونه H. ebeninus به عنوان پارازیتویید گونه های جنس Pieris و Euchloe شناخته شده و در مرکز، جنوب و شرق اروپا، شمال آفریقا، غرب آسیا تا هند انتشار دارد (۲, ۴). گونه های جنس Hyposoter به عنوان پارازیتویید داخلی کوینوبیونت لاروی بال پولکداران (روزپره ها و شب پره ها) و نیز لارو سوسک ها و زنبورها محسوب می گردند (۳).

کلیدواژه ها:

Hyposoter ebeninus