ایمن سازی بافت ناکارآمد شهری بر اساس ملاحظات پدافند غیر عامل با کاربرد GIS و مدل (AHP) (محدوده مورد مطالعه: بافت ناکارآمد شرقی شهر جهرم)

با نگاهی به ساختار و فضای سیاسی موجود و پارادایم های نظامی در فضاهای شهری لازم بنظر می رسد تا در بستر نگاهی جامع، اقدامات سیستم دفاع غیرعامل مورد توجه قرار گیرد، تا افزایش توان و اقتدار نظام و کاهش آسیب پذیری های کالبدی و انسانی از تجاوزات احتمالی، امکان وقوع یابد. در این میان، پدافند غیرعامل را نیز مجموعه اقدامات غیرمسلح آن های می دانند که موجب کاهش آسیب پذیری نیروی انسانی، ساختمان ها و تاسیسات شهری و تجهیزات و شریان های شهری و منطقه ای در مقابل عملیات خصمانه و مخرب دشمن می گردد. از سویی دیگر، بافت های ناکارآمد شهری نیز بدلیل نوع و میزان فرسودگی و امکان تخریب پذیری بالا، در مراتب برنامه ریزی و مداخلات مدیریت شهری، مورد توجه ویژه ای قرار دارند که ضرورت پرداخت به این مهم، رویکرد پژوهش حاضر را نیز تشکیل می دهد. بر این اساس، در این گفتار به نقش و التزام کاربست سیستم دفاع غیرعامل و مولفه ها و مکانیسم های اجرایی آن در بافت های ناکارآمد شهری پرداخته می شود تا بر اساس نوع و کیفیت فضاهای ناکارآمد شهری )میزان فرسودگی، ارزش های اجتماعی، تاریخی، کالبدی و مذهبی و در عین حال سوق الجیشی اماکن و فضاهای شهری بالاخص در شهرهای استراتژیک و مذهبی ایران(، امکان کارآمدترین رویه مداخلاتی احتمالی در بستر نگاهی جامع و فراگیر فراهم شود. پژوهش حاضر برای محدوده شرقی بافت ناکارآمد شهر جهرم به وسعت ۸۸ هکتار انجام شده است. این تحقیق با داشتن روش توصیفی- تحلیلی، با انتخاب معیارهای مورد نیاز همچون ریزدانگی قطعات ، قدمت ابنیه و تراکم جمعیت در جهت تعیین اولویت انجام ایمن سازی بافت ناکارآمد، با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) جهت وزن دهی به فاکتورهای مورد استفاده - و استفاده از قابلیت سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) جهت هم پوشانی (overlay) شاخص ها ، به اولویت بندی ایمن سازی بافت ناکارآمد پرداخته می شود. پس از تلفیق پهنه بندی ها با یکدیگر ، نتایج نشان داد که اکثریت بافت ناکارآمد در اولویت اول و دوم فرسودگی شدید قرار دارند که این امر نشان دهنده آسیب پذیری بالای این محدوده از شهر می باشد.

کلیدواژه ها:

ایمن سازی ، سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) ، مدل AHP ، بافت ناکارآمد شرقی