چارچوب نظری مولفه های برنامه درسی کنجکاو محور و تحلیل جایگاه آن در اسناد بالا دستی آموزش و پرورش ایران

مقاله ح‍اض‍ر با هدف شناسایی چارچوب نظری مولفه های برنامه درسی کنجکاو­محور و تحلیل جایگاه آن در اسناد بالا­دستی آموزش و پرورش ایران صورت پذیرفت. روش پژوهش توصیفی شامل: تحلیل اسنادی و تحلیل محتوا بوده و رویکرد آن نیز کاربردی بود. جامعه پژوهشی شامل دو بخش: متون مرتبط با برنامه درسی کنجکاو­محور و محتوای چهار سند بالادستی نظام آموزش و پرورش ایران بود. با توجه به ماهیت موضوع، از نمونه گیری صرف نظر شده و حجم نمونه برابر با حجم جامعه در نظر گرفته شد. ابزارهای اندازه گیری، فرم فیش برداری و سیاهه تحلیل محتوای محقق ساخته بود. داده های اسنادی به شیوه کیفی و داده های تحلیل محتوی با استفاده از شاخص های توصیفی در فرایند تحلیلی آنتروپی شانون مورد بررسی قرار گرفت. ع‍م‍ده ت‍ری‍ن ی‍اف‍ت‍ه ه‍ا بیانگر آن است که: ۱. چارچوب نظری برنامه درسی کنجکاو­محور را می توان در ده مولفه: ذهنیت­باز، اکتشاف، اشتیاق یادگیری، خود جهت­دهی، انگیزه، خلاقیت، نوآوری، یادگیری مشارکتی، پرسشگری، خودانگیختگی تدوین نمود. ۲. در اسناد بالادستی (سند چشم انداز بیست ساله، نقشه جامع علمی کشور، سند تحول بنیادین و برنامه درسی ملی)، در م‍ج‍م‍وع ۳۶۶ مرتبه به مولفه های برنامه درسی کنجکاو­محور توجه شده که میزان تراکم آن در مولفه خلاقیت زیاد و در مولفه خودانگیختگی بسیار کم بود. در بین اسناد مورد بررسی، بیشترین ضریب اهمیت مربوط به برنامه درسی ملی و کمترین مربوط به سند نقشه جامع علمی کشور بوده است.

کلیدواژه ها:

آموزش و پرورش ، اسناد بالادستی ، برنامه درسی کنجکاو محور ، تحلیل محتوا