بررسی روند تغییرات دمای شبانه ی استان کرمان و تاثیرپذیری آن از شدت تابش خورشیدی (TSI) طی نیم قرن اخیر

تحقیقات علمی در زمینه ی روندهای اقلیمی حاکی از آن است که هم اکنون تغییرات، سریع تر از دوره های گذشته درحال وقوع است. اغلب محققان جهان درجه ی حرارت هوا و نزولات آسمانی را شاهدی در جهت اثبات فرضیه های تغییرات اقلیمی خود می دانند. در این پژوهش به منظور آشکارسازی آماری تغییر اقلیم درگستره ی جغرافیایی استان کرمان از داده های میانگین دمای شبانه ماهانه ۱۷ ایستگاه درداخل و خارج استان طی بازه ی زمانی ۲۰۱۰-۱۹۶۱ استفاده شده است. با به کارگیری میان یابی کریجینگ، داده های ایستگاهی به داده های یاخته ای با ابعاد ۸×۸ تبدیل شده و به کمک آزمون من- کندال وضعیت روند یاخته ای بررسی گردید. سپس با نرم افزار GISنقشه ی پهنه بندی روند برای هرماه  ترسیم گردید.  به منظور بررسی تاثیرگذاری فعالیت خورشیدی بر تغییر اقلیم استان کرمان از داده های شدت تابش کلی خورشیدی ماهانه، روش تحلیل موجک و مقایسه نمودارهای ترسیمی استفاده گردیده است. نتایج حکایت از آن دارد که درطول دوره ی آماری بطور میانگین سالانه۶۶% از پهنه ی استان، تغییرات اقلیمی با روند افزایشی را تجربه نموده اند. بیشترین و کمترین گستردگی  حاکمیت روند مثبت  به ترتیب در فصل تابستان و زمستان به وقوع پیوسته است. همچنین افزایش ۶۲/۲ درجه ای دمای شبانه را در پهنه ی استان کرمان شاهد بوده ایم. غالبا دشت های با ارتفاع کمتر از ۲۰۰۰ متر دارای روندافزایشی، کوهپایه های غربی استان با ارتفاع ۳۰۰۰-۲۰۰۰ متر دارای روند کاهشی و  نواری با امتداد شمال غربی- جنوب شرقی که از مرکز استان می گذرد از گزند تغییرات اقلیمی درامان بوده است. بیشترین تاثیرپذیری از سیکل ۱۱ ساله فعالیت های خورشیدی در ماه اکتبر رقم خورده به شکلی که می توان روند حادث شده در دمای شبانه ماه اکتبر را در سال های ۲۰۰۰-۱۹۶۱ با اطمینان ۹۵% به سیکل اصلی فعالیت های خورشیدی منسوب دانست. ماه ژولای در مرحله ی بعدی تاثیرپذیری و سپس ماه های دسامبر و سپتامبر هستند.

کلیدواژه ها:

دمای شبانه ، استان کرمان ، آزمون من- کندال ، تحلیل موجک ، شدت تابش خورشیدی