استفاده از ریزنمونههای گره و ترکیبات مختلف تنظیم کنندههای رشد در باززایی مستقیم پروانش ((Catharanthus roeus L.

پروانش (Catharanthus roeus L.) از خانواده آپوسیناسه حاوی بیش از ۱۳۰ نوع آلکالوئید ایندولی ترپنوئیدی (TIAs) میباشد که در بین آنها دو آلکالوئید دایمری وینبلاستین و وینکریستین دارای خاصیت ضد تومور بوده و در درمان بسیاری از سرطانها به کار می رود. توجه به تولید اختصاصی و افزایش برخی از این آلکالوئیدها در بافت های تمایز یافتهای نظیر برگ و ساقه با استفاده از روش های باززایی مستقیم ریزنمونههای گیاهی از اهمیت زیادی برخوردار است. در این پژوهش، ۳۰ ترکیب هورمونی مختلف در محیط کشت MS برای باززایی مستقیم ریزنمونه گره در نظر گرفته شد. بهترین باززایی مستقیم ریزنمونه گره و تکثیر شاخه با استفاده از هورمون BAP در محیط کشت حاوی ۱ گرم در لیتر ذغال فعال به دست آمد. اگرچه به دلیل وجود ترکیبات فنلی فراوان در پروانش، استفاده از ذغال فعال در محیط کشت برای رشد گیاه الزامی است، اما به دلیل اثر منفی آن در جذب هورمونها و کاهش تکثیر شاخه، بهینهسازی مقدار مصرف آن در محیط کشت حائز اهمیت است. نتایج نشان داد که غلظت ۱ گرم در لیتر ذغال فعال مقدار مناسبی برای تهیه محیط کشت های تکثیر شاخه میباشد. هم چنین انتقال شاخههای باززا شده به محیط کشت حاوی NAA سبب افزایش رشد طولی شاخهها شد. شاخه های تولید شده در محیط کشت فاقد هورمون و حاوی ۲ گرم در لیتر ذغال فعال تولید ریشه نمودند و پس از انتقال به خاک، با شرایط محیطی سازگار شدند.

کلیدواژه ها:

Periwinkle ، Tissue culture ، Regeneration ، Micropropogation ، Plant growth regulators ، پروانش ، کشت بافت ، باززایی ، ریزازدیادی ، تنظیم کننده های رشد گیاهی