بررسی ضرایب همبستگی، تجزیه علیت صفات عملکرد دانه و برخی صفات فنولوژیک و مورفولوژیک توده های بومی شنبلیله (Trigonella foenum-graceum) در شرایط تنش خشکی

سال انتشار:

1401

نوع سند:

مقاله ژورنالی

زبان:

فارسی

مشاهده:

80

فایل این مقاله در 16 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

این مقاله در بخشهای موضوعی زیر دسته بندی شده است:

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JFCR-20-2_001

تاریخ نمایه سازی: 17 خرداد 1401

چکیده مقاله:

تنش خشکی مهم ترین عامل محدودکننده رشد گیاهان در مناطق خشک و نیمه خشک جهان است و کشت گیاهان دارویی متحمل یکی از راهکارهای کاهش اثرات نامطلوب خشکی در این مناطق محسوب می گردد. به منظور تعیین همبستگی میان برخی از صفات مورفولوژیک و اجزای عملکرد در توده های بومی شنبلیله و روابط بین آن ها در شرایط تنش خشکی، آزمایشی در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه شاهد واقع در تهران در دو سال زراعی ۱۳۹۴ و ۱۳۹۶، به صورت اسپیلیت پلات در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد و ۹ توده بومی شنبلیله (نیشابور، شیروان، مشهد، تبریز، رودسر، اصفهان، همدان، اردستان و شیراز) تحت تاثیر تیمار شاهد (۸۰% FC)، خشکی ملایم (۶۰% FC)، خشکی متوسط (۴۰% FC) و تنش خشکی شدید (۲۰% FC) ظرفیت زراعی خاک قرار گرفتند. نتایج تجزیه رگرسیون گام به گام نشان داد که صفات زیست توده، شاخص برداشت، طول شاخه جانبی و تعداد غلاف فرعی ۷/۹۶% تغییرات عملکرد دانه را توجیه می کنند. نتایج حاصل از تجزیه عامل ها بر خصوصیات مورفولوژیک، عملکرد و اجزای عملکرد نشان داد که سه عامل اصلی و مستقل ۴۸/۹۳% از تغییرات کل داده ها را توجیه نمودند. عامل روز تا رسیدگی ۶۷/۳۶% از واریانس کل را به خود اختصاص داد و به عنوان بالاترین پارامتر (عامل اول) معرفی شد. عامل های تعداد دانه در بوته و عملکرد دانه با دارا بودن ۷۴/۲۹% و ۰۷/۲۷% از واریانس کل به ترتیب در عوامل دوم و سوم بیشترین مقدار را داشتند. تجزیه خوشه ای به روش وارد نیز توده های بومی مورد بررسی را در سه گروه متفاوت طبقه بندی نمود. در تیمار شاهد بیشترین ارتفاع بوته، تعداد غلاف، عملکرد و شاخص برداشت در توده بومی شیروان و بالاترین ارتفاع غلاف از سطح زمین در توده بومی نیشابور مشاهده شد. نتایج حاصل از این مطالعه می تواند برای انتخاب هدفمند والدین مناسب از گروه های مختلف برای تولید ارقام جدید در برنامه های اصلاحی شنبلیله مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

تجزیه خوشه ای ، گیاه دارویی ، رگرسیون گام به گام ، تنش رطوبتی

نویسندگان

حمیدرضااحیایی
حمیدرضا احیایی

گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

محمدکافی
محمد کافی

گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

احمدنظامی
احمد نظامی

گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

محمدحسینفتوکیان
محمدحسین فتوکیان

گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

مرتضیگلدانی
مرتضی گلدانی

گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • Acharya, S. N., Thomas, J. E., and Basu, S. K. ...
  • Acharya, S., Srichamroen, A., Basu, S., Ooraikul, B., and Basu, ...
  • Ahmed, M. A., Magda, A. F. Shalaby, El-Housini Ebtesam, A., ...
  • Alavi samani, S. M., Pirbalouti, A. G., Kachouei, M. A., ...
  • Aliabadi, F. H., Valadabadi, S. A. R., Daneshian, J., and ...
  • Alizadeh, A. ۲۰۰۶. Soil, Water, Plant Relationships. Imam Reza University ...
  • Aryafar, S., Sirousmehr, A. R., and Najafi, S. ۲۰۱۳. Effects ...
  • Ashkani, J., Pakniyat, H., Emam, Y., Asad, M. T., and ...
  • Baghalian, K., Abdoshah, S., Khalighi-Sigaroodi, F., and Paknejad, F. ۲۰۱۱. ...
  • Bahreininejad, B., Razmjoo, J., and Mirza, M. ۲۰۱۳. Influence of ...
  • Barnabas, B., Jager, K., and Feher, A. ۲۰۰۷. The effect ...
  • Basafa, M., and Taherian, M. ۲۰۰۹. A study of agronomic and morphological variations in certain alfalfa ...
  • Bazzazi, N., Khodambashi, M., and Mohammadi, S. ۲۰۱۳. The Effect ...
  • Chandra, K., Sastry, E. V. D., and Singh, D. ۲۰۰۰. ...
  • Chauhan, J., Singhal, R. K., Kakralya, B. L., Kumar, S., ...
  • Ennajeh, M., Vadel, A. M., Cochard, H., and Khemira, H. ...
  • Faraji, A. ۲۰۱۴. Evaluation the response of soybean (Glycin Max ...
  • Farokhinia, M., Roshdi, M., Pasban Eslam, B., and Sasandoost, R. ...
  • Fikreselassie, M., Zeleke, H., and Alemayehu, N. ۲۰۱۲. Correlation and ...
  • Gorgini Shabankareh, H., Fakheri, B., and Mohammadpuor Vashvaii, R. ۲۰۱۵. ...
  • Gurjar, M.; Naruka, I. S., and Shaktawat, R. P. S. ...
  • Houshmand, S., Abasalipour, H., Tadayyona, A., and Zinali, H. ۲۰۱۲. ...
  • Kumar, K., Kumar, S., Datta, A., and Bandyopadhyay, A. ۲۰۱۵. ...
  • Mafakheri, A., Siosemardeh, A., Bahramnejad, B., Struik, P.C., and Sohrabi, ...
  • Meena, S., Mittal۱, G. K., Shivran, A. C., Singh, D., ...
  • Mehrafarin, A., Qaderi A., Rezazadeh Sh., Naghdi Badi, H., Noormohammadi, ...
  • Mohammadi, S. A., and B. M. Prasanna. ۲۰۰۳. Analysis of ...
  • Naseh Ghafoori, A., Unparalleled, M., Zali, A., Afzali Mohammad Abadi, ...
  • Pavlista, A. D., and Santra, D. K. ۲۰۱۶. Planting and ...
  • Rahmani, N., Aliabadi Farahani, H., and Valadabadi, S. A. R. ...
  • Raychaudhuri, S., Stuart, J. M., and Altman, R. B. ۲۰۰۰. ...
  • Razmjoo, K., Heydarizadeh, P., and Sabzalian, M. R. ۲۰۰۸. Effect ...
  • Rezvani, M. P., and Sadeghi, S. R. ۲۰۰۷. Effect of ...
  • Rohbakhsh, H. ۲۰۱۳. Alleviating adverse effects of water stress on ...
  • Sadeghzadeh Ahari, D., Hassandokht, D. M. R., Kashi, A. K., ...
  • Sadeghzadeh Ahari, D., Kashi A. K., Hassandokht, M. R., Amri, ...
  • Sadeghzadeh Ahari, Hassandokht, D. M. R., Kashi, A. K., and ...
  • Shaban, M., Mansourifar, S., Ghobadi, M., and Sabaghpour, H. ۲۰۱۳. ...
  • Sharma, K. C., and Sastry, E. V. D. ۲۰۰۸. Path ...
  • Siddiqui, M. H., AlKhaishany, M. Y., AlQutami, M. A., AlWhaibi, M. H., Grover A., Ali, H. M., Al-Wahibi, M. S., and Bukhari, N. A. ۲۰۱۵. Response ...
  • Smith, J. S. C., and Smith, O. S. ۱۹۹۲. Fingerprinting ...
  • Sreevalli, Y., Baskaran, K., Chandrashekara, R., and Kuikkarni, R. ۲۰۰۱. ...
  • Zandi, P., Shirani Rad, A. H., Daneshian, J. and Bazrkar ...