منوچهری و آغاز ترکیب در تصویر؛ بررسی مقایسه ای سازه های تصویر اشعار منوچهری با شاعران شاخص سبک خراسانی

سال انتشار: 1398
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 142

فایل این مقاله در 22 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JBASH-11-1_001

تاریخ نمایه سازی: 17 خرداد 1401

چکیده مقاله:

تامل در ساختار بلاغی و هندسه­ی تصویرهای منوچهری، تمایز آشکار و میزان تفاوت دید زیباشناسانه­ی او نسبت به دیگر شاعران سبک خراسانی را پدیدار می­سازد و گستره­ی این اختلاف، او را تا مرز یک نبوغ ادبی و تا سرحد شاعری یگانه و بی­تکرار- خاصه در توصیف تصویرهای طبیعت- برمی­کشاند. بررسی و سنجش ابزارهای ادبی و عنصرهای بلاغی موجود در زبان شاعران، یکی از شیوه­های دقیق برای شناخت و ترسیم سیر تطور تصویرهای شعری است. در این روش، بررسی شمار و شیوه­ی بیان عنصرهای ادبی برای انتقال صور بدیع و تازه­ی ذهنی، اهمیت بسزایی دارد و بنابراین موضوع «بسامد» در اولویت قرار می­گیرد. این جستار که با روش کمی و آماری نوشته شده است، شگردهای منفرد و صناعات آمیغی بلاغی در ۵۰۰ بیت از تصویرهای شعری ۶ شاعر شاخص سبک خراسانی (رودکی، فردوسی، عنصری، فرخی، منوچهری و ناصرخسرو) را بررسی آماری می­کند. نتیجه­ی این مطالعه نشان­دهنده­ی تمایز هندسه­ی تصویرهای شعر منوچهری با دیگر شاعران این سبک است؛ در حالی که بیشتر کوشش شاعران این سبک به بهره­گیری از شگردهای منفرد و آفرینش تصویرهای ساده و به دور از پیچیدگی صرف می­شود، منوچهری با لحاظ استفاده از ابزارهای بلاغی آمیغی برای آفرینش تصویرهای شاعرانه در تمام سبک خراسانی یگانه جلوه می­کند و از این منظر، او پیشاهنگ شاعران سبک­های آذربایجانی، عراقی و حتی هندی است؛ شاخه­ای از تصویر که اوج حضور و بسامد آن را در نقش عاملی سبک­ساز در سبک هندی می­توان مشاهده کرد. واژه­های کلیدی: منوچهری، سبک، شگردهای ادبی منفرد، صناعات آمیغی.

نویسندگان

سیاوش حق جو

دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشکده ی علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه مازندران

مصطفی میردار رضایی

دانشگاه مازندران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ­حق­جو، سیاوش. (۱۳۸۱). «پیشنهاد برافزودن دو فن دیگر بر فنون ...
  • (۱۳۹۰). «سبک هندی و استعاره­ی ایهامی کنایه». سبک­شناسی نظم و ...
  • حسن­پور­آلاشتی، حسین. (۱۳۸۴). طرز­ تازه، سبک­شناسی غزل سبک هندی. تهران: ...
  • (۱۳۸۴). «معنی بیگانه در شعر صائب تبریزی». نشریه­ی دانشکده­ی ادبیات ...
  • دبیرسیاقی، سیدمحمد. (۱۳۷۴). تصویرها و شادی­ها: گزیده­ی اشعار منوچهری دامغانی، ...
  • رضازاده­ی شفق، صادق. (۱۳۵۲). تاریخ ادبیات ایران. تهران ...
  • زرین­کوب، عبدالحسین. (۱۳۴۳). با کاروان حله. تهران: آریانا ...
  • شفیعی­کدکنی، محمدرضا. (۱۳۷۱). شاعر آینه­ها. تهران: آگه. . (۱۳۸۷). صورخیال در ...
  • شمیسا، سیروس. (۱۳۸۲).سبک­شناسی شعر. تهران: فردوسی ...
  • شجیعی، پوران. (۱۳۴۳). سبک شعر پارسی در ادوار مختلف: بخش ...
  • شفیعیون، سعید. (۱۳۸۷). زلالی خوانساری و سبک هندی. تهران: سخن ...
  • صفا، ذبیح­الله. (۱۳۴۲). تاریخ ادبیات در ایران، ج۱، تهران: ابن ...
  • عنصری بلخی، ابوالقاسم حسن بن احمد. (۱۳۶۳). دیوان. به­کوشش محمد ...
  • عوفی، محمد. (۱۳۶۱). لباب­الالباب. به اهتمام ادوارد برون، ترجمه­ی محمد ...
  • فتوحی رودمعجنی، محمود. (۱۳۹۲). سبک­شناسی: نظریه­ها، رویکردها و روش­ها. تهران: ...
  • فرخی سیستانی، ابوالحسن علی­بن­جولوغ. (۱۳۷۱). دیوان. به­کوشش محمد دبیرسیاقی، تهران: ...
  • کزازی، میرجلال­الدین. (۱۳۸۹). نامه­ی باستان؛ ج۳: داستان سیاوش. تهران: سمت ...
  • محجوب، محمدجعفر. (۱۳۵۰). سبک خراسانی در شعر فارسی. تهران: دانش­سرای ...
  • محقق، مهدی. (۱۳۸۸). شرح بزرگ دیوان ناصرخسرو. تهران: انجمن آثار ...
  • مصفا، مظاهر. (۱۳۳۵). پاسداران سخن. ج۱، تهران: زوار ...
  • منوچهری دامغانی، احمد بن قوص. (۱۳۸۵). دیوان. به کوشش سیدمحمد ...
  • میرداررضایی، مصطفی. (۱۳۹۱). ابعاد کنایه در غزلیات صائب. پایان­نامه­ی کارشناسی ...
  • نفیسی، سعید. (۱۳۳۶). محیط زندگی و احوال و اشعار رودکی. ...
  • (۱۳۱۳۱۳۱۴). «منوچهری دامغانی». باختر، سال۲، شماره ی ۷، صص۱۵۷-۱۷۶ ...
  • نمایش کامل مراجع