مدلسازی رشد خودهمبسته در توزیع رتبه و سایز شهری (نمونه موردی: استان گلستان)

جهت دستیابی به توسعه پایدار درک تحولات نظام شهری در راستای شناخت روند تغییرات اندازه شهرها در مقیاس زمانی و فضایی امری حیاتی است. توزیع رتبه – اندازه شهری روشی مناسب برای تحلیل توزیع های اندازه شهری در مقیاس فضایی فضایی و زمانی می باشند. هدف پژوهش تحلیل و شبیه سازی فرآیندهای رشد دراز مدت شهری را در استان گلستان بوده است. روش شناسی تحقیق مبتنی بر رویکردهای توصیفی و تحلیلی است که جهت مدلسازی رشد خودهمبسته شهرها، سه مدل رشد خود همبسته تصادفی، رشد خود همبسته زمانی و رشد خود همبسته زمانی – فضایی مورد استفاده قرار گرفت. شهرهای استان تا حدودی دارای رشدی سلسله مراتبی هستند و طی سالیان ۱۳۳۵ تا ۱۳۸۵ این روند رشد را حفظ کرده اند. تمامی مقادیر شاخص موران در دهه های مختلف مثبت و در بازه ۰ تا ۵/۰ می باشند که این امر نشان گر الگوی تقریبا چند قطبی است که به سوی تک قطبی شدن تمایل دارد. نتایج مدل ژو – هریس نشان داد که میزان انحراف هر یک از این سه مدل از جمعیت شهرهای استان در سال ۱۳۸۵ موید تطبیق مناسبت تر نتایج مدل رشد خود همبسته زمانی – فضایی می باشند. بنابراین ضروری است که با اتخاذ سیاست های مناسب و تصمیمات راهبردی از روند غیر متعادل سیستم های شهری پیشگیری نمود، که این مهم گامی بلند به سوی توسعه پایدار سیستم شهری خواهد بود.

کلیدواژه ها:

توزیع رتبه – اندازه ، مدلسازی ، وابستگی درونی ، رشد خود همبسته فضایی – زمانی ، استان گلستان